Fundusze venture capital są szansą finansowania dla przedsiębiorstw. Obecne były w niemal wszystkich startupach, które dzisiaj osiągają największe sukcesy. Przykładem może być Wirtualna Polska, Grupa Pracuj, a z młodszych Emplocity. Niegdyś początkujący startup. Potem twórca chatbota, funkcjonującego już w takich spółkach, jak: Santander Bank czy Aviva, a dzisiaj firma, która podbija świat. Pozyskanie finansowania z funduszu venture capital warte jest więc uwagi. Zwłaszcza że VC finansują startupy na każdym etapie rozwoju. W niektórych przypadkach oferują też wsparcie merytoryczne. Venture capital: niespójne dane VC najchętniej inwestują w branże, które mogą być w ciągu kilku najbliższych lat najbardziej zyskowne lub dzięki zmianom regulacji prawnych czy przełomu technologicznego stwarzają możliwość zmiany struktury konkurencyjnej rynku i mają innowacyjne rozwiązania. W coraz większym stopniu są to młode firmy produkujące oprogramowanie, działające w branży komunikacyjnej, e-commerce oraz high-tech, ale także firmy specjalizujące się w edukacji i powiązane z branżą medyczną. Jedna z tych ostatnich, znana w Polsce jako Znany Lekarz, jest liderem w pozyskiwaniu finansowania, które wyniosło już 64,5 mln zł. Dzięki funduszom spółka wyszła poza Polskę i dzisiaj działa w dziesięciu krajach: Polsce, Turcji, Hiszpanii, Włoszech, Czechach, Meksyku, Kolumbii, Brazylii, Argentynie i Chile. Drugie miejsce pod względem finansowania zajmuje Brainly – firma, która dzięki dofinansowaniu w wysokości 53,2 mln zł stworzyła platformę edukacyjną, łączącą uczniów z całego świata i pozwalającą na dzielenie się wiedzą oraz wspólne rozwiązywanie trudnych zadań. Rozbudowuje ją też nadal. Z platformy korzysta już ponad 150 mln użytkowników miesięcznie z Polski, Rosji, Indonezji, Stanów Zjednoczonych, Brazylii, Ameryki Łacińskiej poza Brazylią oraz Indii. Na podium stanął też Booksy z finansowaniem w wysokości 49,3 mln zł – twórca serwisu do rezerwacji usług z sektora health & beauty, z którego korzystają zarówno klienci, jak firmy, które chcą rozwijać biznes. Startup działa nie tylko w Europie, ale również w obu Amerykach, a nawet w Afryce. Warto sprawdzić: Jak pozyskać wsparcie na swój pierwszy biznes Sukcesy tych firm nie oznaczają jednak, że rynek funduszy venture capital jest szeroko dostępny. – Największą bolączką rynku VC w Polsce jest brak spójnych i wiarygodnych danych o aktywności inwestorów. Firmy VC, poza kilkoma chwalebnymi wyjątkami, zasadniczo niechętnie upubliczniają informacje o swoich inwestycjach, co widać w ich żenująco niskiej widoczności na globalnych platformach, takich jak Crunchbase czy Dealroom – mówi Julia Krysztofiak-Szopa, prezes Startup Poland, i dodaje, że równie mało przejrzyste są dane funduszy instytucjonalnych, takich jak KFK, PFR czy NCBR. Na mało doprecyzowanych danych tracą startupy, którym nie jest łatwo pozyskać finansowanie. Zwrócił na to uwagę fundusz Inovo Venture Partners, który we współpracy z funduszem Market One Capital postanowił doprecyzować dane o polskim rynku venture capital. Pokusił się też o sprawdzenie oczekiwań przedsiębiorców wobec funduszy. W ten sposób powstał raport „Oczekiwania vs rzeczywistość – startupy a fundusze VC”. – Dostępne raporty są niedokładne i niekompletne, pokazują polski rynek VC tylko z części źródeł. Wyniki raportów Invest Europe uwzględniają np. około połowy wartości naszego rynku – mówi Michał Rokosz, partner Inovo Venture Partners. Autopromocja Specjalna oferta letnia Pełen dostęp do treści "Rzeczpospolitej" za 5,90 zł/miesiąc KUP TERAZ Kompletny obraz Fundusze zdecydowały się więc zebrać wszystkie publiczne dane z Crunch Base, Deal Roomm i pitch book, na bazie którego tworzy raport KPMG, komunikaty o inwestycjach oraz nowych rundach finansowania. – W ten sposób przedstawiamy kompletny obraz pokrywający ok. 90 proc. rynku. 90 proc., ponieważ część inwestycji nie jest komunikowana i do tych danych nie mamy dostępu. W Inovo Venture Partners zależy nam nie tylko na sukcesie naszych spółek, ale na rozwoju całego ekosystemu startupowego w Polsce i regionie. Aby rozwijać dany ekosystem, trzeba przede wszystkim go rozumieć. Niestety, publicznie dostępne dane są bardzo rozbieżne, stąd postanowiliśmy połączyć dostępne źródła i stworzyć najlepszy możliwy naszym zdaniem obraz – wyjaśnia Michał Rokosz. Ekspert dodaje, że według dostępnych źródeł wartość inwestycji w 2018 r. wyniosła ok. 100 mln zł, błędnie zaliczając granty z NCBR jako rundy Venture Capital. – Na arenie międzynarodowej funkcjonują rozmaite statystyki na temat polskiego rynku VC: od niesprawiedliwie zaniżonych po hiperoptymistyczne. Zagranicznym inwestorom nieznającym dobrze polskiego rynku trudno się w tych liczbach zorientować, dlatego rodzimym funduszom nie jest łatwo przyciągać zagranicznych inwestorów – zaznacza Julia Krysztofiak-Szopa, szefowa Startup Poland. Venture capital w Polsce – dobre prognozy Eksperci Inovo Venture Partners przeanalizowali wszystkie informacje publikowane w latach 2017–2018. Badanie przeprowadzono natomiast na próbie 63 aktywnych startupów, z których 59 udzieliło informacji o swoich przychodach, dotychczasowym finansowaniu i oczekiwaniach. – Na pierwszy rzut oka 2018 rok był bardzo niepokojący ze względu na duży spadek wartości inwestycji. Jeśli weźmiemy jednak pod uwagę, że w zasadzie nie było w tym okresie publicznych środków, a za większość spadku wartościowego odpowiadała mniejsza liczba rund B, to obraz wygląda nieco bardziej optymistycznie – zapewnia Tomasz Swieboda, partner w Inovo. – Na bazie naszych analiz planowanej podaży kapitału oraz jakości i etapu rozwoju polskich spółek jesteśmy przekonani, że w 2019 r. i najbliższych latach będzie dużo inwestycji na etapie rundy A, B i późniejszych, co będzie skutkować przebiciem łącznej kwoty 100 mln dolarów rocznie – prognozuje ekspert. Warto sprawdzić: Zbiórki na wspólny cel szybko rosną w siłę Optymistyczniej wygląda też sytuacja w Polsce, niż wynika to z analiz stowarzyszenia Invest Europe. Stowarzyszenie szacuje, że wartość inwestycji typu venture capital przeprowadzonych w 2017 roku na polskim rynku odpowiadała za 0,011 proc. całości PKB. To wynik gorszy, niż mają Węgry, Dania i średnia dla całej Europy, która wyniosła 0,039 proc. – Po przeprowadzeniu naszej analizy odkryliśmy, że prawdziwa sytuacja jest nieco bardziej pozytywna niż ta przedstawiona przez Invest Europe – rzeczywisty udział inwestycji VC w nominalnym produkcie krajowym brutto w 2017 r. jest w naszym mniemaniu bliższy 0,02 proc. Nie zmienia to jednak naszej pozycji w rankingu, co więcej, w roku 2018 wartość ta spada do ok. 0,01 proc. – wylicza Tomasz Swieboda. Optymizmu nie brakuje jednak Polskiemu Stowarzyszeniu Inwestorów Kapitałowych, które podkreśla, że biorąc pod uwagę wartość inwestycji w 2017 r., Polska była najatrakcyjniejszym rynkiem w regionie. Fundusze zainwestowały w 60 polskich firm rekordową wartość 2,49 mld euro, czyli 71 proc. pieniędzy zainwestowanych w całym regionie. Większość funduszy, bo aż 92 proc., zainwestowano jednak w spółki dojrzałe. Finansowanie spółek w fazie wzrostu stanowiło 6 proc., a na wcześniejszych etapach rozwoju tylko 2 proc. Mniej inwestycji Gorzej było w ubiegłym roku. Z raportu KPMG wynika, że w 2018 r. wartość polskich inwestycji zmalała z 396 do 213 mln zł, co oznacza spadek o ok. 46 proc. Zdaniem Inovo Partners jest to związane z końcem okresu inwestycyjnego kilku lokalnych funduszy wspieranych przez Krajowy Fundusz Kapitałowy i Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Po za tym fundusze VC wspierane przez Polski Fundusz Rozwoju nie otrzymały jeszcze pieniędzy, nie rozpoczęły więc inwestowania. – Sądzimy, że zeszłoroczne skurczenie się rynku wynika głównie z mniejszej liczby rund Serii A i Serii B. W 2018 r. na tych etapach zainwestowano o 160 mln zł mniej niż w roku poprzednim. Rok 2017 okazał się natomiast być rekordowy pod względem liczby rund finansowania, przekraczających 15 mln zł. Tej wysokości finansowanie otrzymały: Docplanner (64,5 mln zł), Brainly (53,2 mln zł), Elmodis (20 mln zł), PerfectGym (19,3 mln zł) oraz Booksy (15,2 mln zł) – wyliczają eksperci Inovo Venture Partners. Mocny wzrost w tym roku W raporcie podkreślono, że większość tych firm skorzystała z kapitału funduszy wspieranych przez program Krajowego Funduszu Kapitałowego w latach 2014–2016. Po udanych rundach zalążkowych, czyli seed, spółki te zdołały przekonać do siebie i swoich projektów renomowanych globalnych inwestorów, takich jak: OpenOcean, Piton Capital, SpeedInvest czy Point Nine Capital. Powstały też nowe fundusze które będą wspierać przedsiębiorców. Inovo Venture Partners dzieli je na trzy grupy. Pierwszą jest tzw family offices. Reprezentuje ją TDJ Pitango Ventures założony przez polską inwestycyjną firmę rodzinną TDJ i izraelski fundusz Pitango, Manta Ray VC – fundusz venture capital utworzony przez Sebastiana Kulczyka i Fidiasz – fundusz venture capital prowadzony przez przedsiębiorcę i menedżera, twórcę Grupy Selena – Krzysztofa Domareckiego. Warto sprawdzić: Crowdfunding udziałowy. Ryzykowne inwestycje, wysokie zyski Do drugiej grupy należą fundusze dokapitalizowane przez European Investment Fund (EIF). Są to Market One Capital i Innovation Nest. Trzecią grupą są międzynarodowe fundusze, które do tej pory nie inwestowały na wczesnych etapach, takie jak: Finch Capital, niderlandzki fundusz inwestujący w całej Europie i wspierany także przez Polski Fundusz Rozwoju, oraz Speedinvest, austriacki fundusz, który już zainwestował w Polsce w dwie spółki. Pierwsze oznaki zmian na lepsze były widoczne w I kwartale 2019 r. Z danych Inovo Venture Partners wynika, że do połowy marca polskie startupy zebrały ponad 75 mln zł, więcej niż w jakimkolwiek kwartale ubiegłego roku. Powstały też kolejne fundusze VC, Inovo Venture Partners i Cogito Capital, które chcą wspierać spółki na późniejszych etapach rozwoju, oraz wiele mniejszych funduszy wspieranych przez Polski Fundusz Rozwoju. Kolejne właśnie się tworzą. – Wierzymy, że wszystkie te czynniki przyczynią się do tego, że obecny rok będzie rekordowy. Ponadto na bieżąco śledzimy osiągnięcia lokalnych startupów i jesteśmy niemal pewni tego, że w najbliższym czasie zobaczymy kilka rund Serii B i C, dzięki czemu polski sektor venture capital przekroczy próg inwestycji 100 mln dolarów – zapewniają eksperci Inovo Venture Partners. – Zależy nam nie tylko na sukcesie naszych spółek, ale na rozwoju całego ekosystemu startupowego w Polsce i regionie. Aby rozwijać dany ekosystem, trzeba przede wszystkim go rozumieć. Niestety, publicznie dostępne dane są bardzo rozbieżne, stąd postanowiliśmy połączyć dostępne źródła i stworzyć najlepszy możliwy naszym zdaniem obraz – podkreśla Michał Rokosz, partner Inovo. Startupy mają też wobec funduszy VC znacznie więcej oczekiwań niż tylko finansowanie. Fot. Fotolia Fundusz venture capital – współpraca ze startupami Fundacja Startup Poland wyliczyła, że w 2019 r. 68 proc. polskich startupów finansowało swoją działalność z własnych pieniędzy, a 40 proc. korzystało ze wsparcia Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości lub Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Fundusze venture capital zajęły trzecie miejsce. Z ich finansowania korzystało 37 proc. firm. Fundusze venture capital zakładają na ogół wymaganą stopę zwrotu i czas wyjścia z inwestycji. Dla jednych jest to trzy–pięć lat, dla innych pięć–siedem. Wszystko zależy od osiąganych zysków i potrzeb kapitałowych. Pozyskanie funduszu nie jest też łatwe i trzeba się do tego solidnie przygotować. Dotyczy to zwłaszcza spółek na wczesnym etapie rozwoju, które poszukują modelu finansowego i liczą nie tylko na wsparcie biznesowe, ale także na wsparcie merytoryczne inwestorów, co nie zawsze jest możliwe. – Rolą funduszu nie jest wyręczanie przedsiębiorców w prowadzeniu biznesu. Naszym zadaniem jest wspomaganie ich w szybszym osiągnięciu celów. Najczęściej wykorzystujemy nasze doświadczenia, wiedzę rynkową lub dostęp do sieci kontaktów. Nie jesteśmy w stanie pomagać wszystkim spółkom w tym samym stopniu. Akceptujemy fakt, że w procesie rozwoju startupu pojawiają się przeszkody. Wówczas skupiamy się na tych spółkach, w których widzimy, że nasza pomoc pozwoli na usunięcie przeszkód, a spółka będzie w stanie wrócić na ścieżkę dynamicznego wzrostu – tłumaczy Marcin Zabielski z Market One Capital. Uzasadnić stopę zwrotu W każdym przypadku potrzebny jest przede wszystkim profesjonalny biznesplan wraz z dokumentami finansowymi i podaniem oczekiwanego zwrotu z inwestycji, który nie może być niższy niż 30 proc. Trzeba też uzasadnić, w jaki sposób będzie możliwy do osiągnięcia. Czasem warto więc poprosić o pomoc fachowca, który będzie potrafił biznesplan zrobić i ocenić możliwości firmy. Warto też poznać rynek, ponieważ nie wszystkie fundusze VC inwestują we wszystkie branże. Większość ma swoje specjalizacje lub kilka sektorów gospodarki, którymi się szczególnie interesuje. Fundusze VC mogą zapewnić startupom nie tylko kapitał, ale również pomoc w przejściu konkretnych etapów. Eksperci podkreślają, że dobrze przemyślana współpraca i jasny zakres działań może zaowocować powstaniem kolejnego jednorożca, czyli spółki wartej ponad 1 mln dolarów. – Każda runda finansowania wymaga spełnienia wielu wymagań i wprowadzenia konkretnych ulepszeń w zarządzaniu firmą. Etap „seed” to dobry pomysł, „seria A” jest już momentem, w którym trzeba się wykazać co najmniej 100-proc. wzrostem rok do roku, aby zachęcić fundusz VC do inwestycji. Tymczasem zaledwie 30 proc. ankietowanych spółek rośnie w tym tempie – dodaje Marcin Zabielski. Tymczasem z danych Inovo wynika, że mniej niż połowa badanych spółek potrafi podwoić swoje przychody rok do roku. A to właśnie taka dynamika wyróżnia startup od przedsiębiorstwa i uzasadnia inwestycje funduszy VC. Venture capital to nie tylko pieniądze Startupy mają też wobec funduszy VC znacznie więcej oczekiwań niż tylko finansowanie. Najbardziej liczą na pomoc w znalezieniu inwestorów do kolejnych rund inwestycyjnych. Na taką odpowiedź wskazało 67 proc. badanych firm. Drugą pozycję z wynikiem 49 proc. zajmuje zbudowanie equity story i otrzymanie feedbacku z potencjalnymi funduszami na kolejną rundę inwestycji, a trzecią konsultacje i wsparcie eksperckie (41 proc.). 30 proc. badanych podkreśla, że ważne jest dla nich również przedstawienie nowym klientom i wsparcie sprzedaży (38 proc.). Na potrzebę taką wskazują zwłaszcza wolno rosnące spółki o małej skali. Natomiast jedna czwarta startupów liczy na wsparcie prawne. – W ankiecie jako najmniej oczekiwaną pomoc wskazano rozwiązywanie konfliktów między założycielami. Co ciekawe, ten punkt został dodany na bazie doświadczeń spółek mających wśród inwestorów czołowe amerykańskie fundusze. Założyciele często nie zdają sobie sprawy, że takie konflikty się wydarzą i są potencjalnym zagrożeniem wpływającym na rozwój spółki. Z naszych doświadczeń wynika, że były już w ponad połowie spółek portfelowych Inovo – podkreśla Michał Rokosz, partner Inovo Venture Partners. Są też duże rozbieżności między oczekiwaniami startupów od funduszu VC a jego rzeczywistymi zadaniami. Startupy oczekują kapitału, wsparcia w przechodzeniu do kolejnych rund, sprzedaży i pozyskiwaniu nowych partnerów. Fundusze natomiast chcą spółek, które będą szybko rosły i atrakcyjnego, co najmniej kilkudziesięciokrotnego zwrotu z inwestycji.

Co jakiś czas staram się „złapać puls” ekosystemu startupowego w Polsce – nagabuję i przepytuję ludzi z różnych „stron barykady”. Dzisiaj chciałby się podzielić z Wami takim specjalnym wywiadem z czterema przedstawicielami jednych z najprężniej działających funduszy VC w Polsce. Zadałem pytania o stan polskiej branży, inwestycje z Unii, jakość projektów i bolączki całego ekosystemu. Mam nadzieję też, że to co przeczytacie pozwoli Wam podjąć decyzję w trakcie poszukiwania odpowiedniego funduszu. Zapraszam do lektury. Przedstawiciele funduszy: Marcin Szeląg (Innovation Nest) – I’m a VC based in Poland, focused on European early stage SaaS companies. I’m mostly interested in martech and vertical SaaS. I blog at @MarcinSzelag and you can also follow me on Twitter for updates on startups. I also started a crowdsourced list of blogging VCs – feel free to use the data or contribute to the list -> Tomasz Swieboda (Inovo) Inwestor w booksy, brand24, Sotrender i wielu innych spółkach technologicznych. Wcześniej pracował przy dużych transakcjach w Penta Investments ( jako członek rady nadzorczej Empik Media& Fashion) oraz w banku inwestycyjnym Rothschild. Członek rady programowej Startup Poland, mentor w programie Techstars Metro Group w Berlinie. W wolnych chwilach składa Lego. Bartek Gola (SpeedUp Group) – Partner zarządzający SpeedUp Group, przedsiębiorca i innowator. Współtwórca kilkunastu startupów technologicznych. Studiował na Akademii Ekonomicznej w Poznaniu. Po studiach związał się z branżą marketingową. Tam przeszedł wszystkie szczeble kariery aż do Partnera zarządzającego w BTL Group (udziałowiec i współtwórca) oraz TEQUILA\ Polska. Był twórcą Prezesem zarządu pierwszego polskiego Holdingu reklamowego INDIGITY Autor kilkudziesięciu publikacji naukowych w dziedzinie marketingu i strategii biznesowych. Wieloletni Prezes Stowarzyszenia Marketingu Bezpośredniego. Marcin Kurek (Protos VC) – Przedsiębiorca i inwestor branży technologicznej. Założyciel i Partner Zarządzający w Protos VC. Co-founder w ( Business Angel w wielu projektach internetowych, np. ( etc. Focus: Marketing, Produkt, Strategia. ICO to zagrożenie czy wsparcie dla biznesu VC? Marcin Szeląg – Odkąd jestem związany z branżą VC słyszę co jakiś czas o nowym zagrożeniu i zmianie status quo. Pamiętam podobną ekscytację przy starcie Angel List. Następnie przy akceleratorach. Później przy crowdfundingu. Teraz ICO. Jeśli pytasz mnie czy cokolwiek z tych rzeczy miało wpływ na mój biznes – odpowiadam nie. Blokchain, kryptowaluty a teraz tokeny/ICO to nowopowstający rynek. Jednym z produktów tego rynku to możliwość zebrania finansowania za pomocą emisji tokenów. Porównując to do rynku VC to sam kapitał jest małym wycinkiem wsparcia jakie daje profesjonalny inwestor. Na dzisiaj nie czuję aby ICO było zagrożeniem ani też wsparciem dla Venture Capital. Tomasz Swieboda – Nie wiem. Jeszcze nie zgłębiłem tego tematu tak jak bym chciał. Nie wypowiadam się w tematach, na których się nie znam. Dla mnie na dzisiaj ICO może być zarówno dysrupcją, która zmiecie biznes VC, jak i piramidą finansową. Nie wiem. Bartek Gola – ICO jest nie zamierzam się obrażać. nawet jak dziś jest napędzane wzrostem wartości krypto. Moim zdaniem musimy się dostosowywać. Na dziś uważam, że jest za wcześnie na pozycjonowanie pre czy post ICO ale chciałbym abyśmy w ciągu 6 miesięcy zrobili jakiś deal preICO. Wydaje mi się, że połączenie smart money od VC i wsparcie społeczności jak przy ICO to może być świetne połączenie. Boje się tylko, że ludzie nie zdają sobie sprawę jak duża będzie death rate na projektach ICO. Będzie sporo rozczarowań. Marcin Kurek – Blockchain i ICO to zdecydowanie najbardziej hot tematy w tym roku. Według jednych to rewolucja na miarę powstania internetu, dla innych to chwilowa spekulacja. Ja osobiście tematem jest bardzo podniecony:). Liczby (o ile są prawdziwe) za rok 2017 robią wrażenie. Według Pitchbook w tym roku w startupy oparte o blockchain zainwestowano w sumie 1,66 mld USD. Z tej kwoty 1,3 mld zebrano za pomocą ICOs, a resztę od tradycyjnych VC. Ciężko na razie stwierdzić czy ICO to zagrożenie czy wsparcie dla VC. Nie sądzę też, czy należy to właśnie rozważać w takim wymiarze. Myślę, że jest to zjawisko, które należy zrozumieć i się do niego dostosować. Wtedy może być wsparciem. Co ciekawe są już przykłady VC, które robią swoje własne ICO (AxionV). Znam też osobiście dwa VC, które myślą nad swoim ICO. Zastanawia mnie też robienie ICO przez startupy nie oparte o blockchain:) Gdybyś mógł cofnąć się w czasie i podjąć decyzję o inwestycji – którą polską spółkę byś wybrał? Marcin Szeląg – Staram się nie patrzyć w przeszłość. Jestem zadowolony z portfela Innovation Nest. Oczywiście jak każdy inwestor mam swoje własne „antyportfolio” – póki co nie chciałbym się nim dzielić publicznie. Jako inwestor skupiony na softwarze B2B patrzę stosunkowo wąsko na rynek. Gdbym jednak miał cofnąć się w czasie to zainwestowałbym w Base. Tomasz Swieboda – Wciąż Booksy, wciąż Brand24. Tylko więcej środków:) Bartek Gola – Dobre pytanie i pewnie Ciebie zdziwię ale Nightly Marcin Kurek – Jest parę dobrych polskich spółek, w które nie zainwestowałem a miałem taką okazję. Taką spółką jest na pewno Growbots, gdzie Grzesiek Pietruszyński z zespołem wykonują dobrą robotę moim zdaniem. Największe Twoim zdaniem obecnie „przehajpowane” branże w których powstają startupy? Marcin Szeląg – Jestem ortodoksyjny. Zawsze powtarzam, że branża VC to butikowa działalność. To oczywiście nie oznacza, że nie mamy do czynienia z niesamowitym rozwojem przedsiębiorczości na całym świecie. Katalizatorem tego trendu jest technologia/internet. Wiele osób zakłada działalność w tym obszarze. Słowo startup w klasycznym znaczeniu już dawno się zdewaluowało. Mamy „hajp” na startupy. Gorące subtrendy dzisiaj to na pewno AI, VR, IOT. Tomasz Swieboda – VR, chociaż długoterminowo mocno w to wierzę. Bartek Gola – Widzisz jak mówisz „hajp” to czuję że coś tam jest pejoratywnego a my jako branża potrzebujemy baniek aby wynieść niszowe technologie do mainstreamu „schrossować chazm;-)” Co roku pojawiają się nowe hype’y: druk 3d, Beacony, VR / AR z każdej z tych branż – na dziś przegrzanych – udałoby się wybrać jedną dwie perełki. Więc: „hajp is good” Marcin Kurek – Ciężko powiedzieć. Wydaje mi się że IOT jest 'przehajpowane’. Obecne wyniki branży do oczekiwań sprzed 1-2 lat trochę rozczarowują. Największy hype teraz to oczywiście wspomniany blockchain. Ale ciężko jest jeszcze ocenić czy ten turbo hype odpowiada potencjałowi tej branży. Jest rok 2020. Skończyły się pieniądze z PFR, KFK i licznych agend unijnych. Polski rynek startupów i VC ma szanse przetrwać bez zewnętrznego wsparcia? Marcin Szeląg – Odpowiedź na to pytanie nie jest prosta. Kiedyś opublikowałem na FB taki diagram przedstawiający strukturę rynk VC. Aby ten rynek działał prężnie jest potrzebnych kilku aktorów. Dzisiaj największym wyzwaniem dla polskich VC jest brak instytucjonalnych LP (Limited Partners). Tą rolę wypełnia Państwo poprzez liczne agendy i programy. Jeśli ich zabraknie to zebranie funduszu VC stanie się dla wielu zarządzających wręcz niemożliwe. Sytuację zmienia EIF (European Investment Fund), który kilka miesięcy temu zainwestował np. w Innovation Nest Fund II. To zewnętrzny inwestor instytucjonalny a więc niezależy od lokalnych instytucji. Jeśli w naszym kraju ma rozwijać się rynek Venture Capital to takich instytucjonalnych inwestorów musi być znacznie więcej. Klasycznie są nimi fundusze emerytalne, Family Offices, fundusze powiernicze, inne instytucje finansowe. Dzisiaj Venture Capital w Polsce to znikoma klasa aktywów. Tomasz Swieboda – Jasne, jako cześć globalnego ekosystemu. Jak mówi Atomico „wielkie spółki mogą pochodzić z każdego miejsca”. Te z funduszy, które dostaną kasę od PFR, jak wejdą na najwyższy poziom , to przetrwają. Go big or go home:) Za 10 lat będzie wiadomo, kto zrobił porządną robotę w tym biznesie. Rynek przetrwa. Bartek Gola – U nas Państwo finansuje pewnie jakiś 60-70% kapitału w funduszach. To jest nie do utrzymania na dłuższą metę. Na dziś to konieczne bo nie ma kapitału prywatnego i dodatkowo nie rozumie on tej klasy aktywów. Musimy więc „zakręcić kołem” ale ono musi dalej kręcić się samo. Jeżeli obecne fundusze nie przyniosą dobrych zwrotów (powyżej 10% rocznie) to tej branży nie będzie. Marcin Kurek – Myślę że w najbliższych latach branża w Polsce będzie na mocnych sterydach. Pojawi się dużo środków dla stratupów, głównie na tym bardzo, bardzo wczesnym etapie. Możliwe że po raz pierwszy będziemy mieli do czynienia z 'rynkiem startupu’, a nie 'rynkiem inwestora’. Do tej pory zazwyczaj startupy zabiegały o uwagę i czas inwestora by pozyskać środki. Teraz może być odwrotnie przez jakiś czas. No i od tego jak te środki będą wydane zależy co dalej. Jeżeli chociaż kilka % spółek, które dostaną sterydy okaże się dużym sukcesem to będzie dobrze. Wtedy fundusze, które w nie zainwestowały też pokażą zwrot i będą mogły dalej działać. Najlepsze miejsce na świecie do założenia firmy i korzystanie z ekosystemu startupowego to…? Marcin Szeląg – Dolina Krzemowa – nie oszukujmy się. Izrael – dla pewnego typu przedsięwzięć. Dla innych miast na świecie można by było stworzyć obiektywny ranking biorąc pod uwagę a) liczbę inwestorów b) liczbę większych firm technologicznych c) liczbę developerów. W Europie do tych miast na pewno należą Londyn, Paryż, Berlin. Tomasz Swieboda – Polska? Kanada. USA. Niemcy? te wszystkie miejsca mają swoje plusy. Najważniejszy jest dostęp do pieniędzy i doświadczonych ludzi, którzy już coś zbudowali. Bartek Gola – Nie znam całego świata ale z tego co widziałem to: Izrael, Berlin, Singapur, Dolina Krzemowa (która jest najbardziej zamknięta). Podsumowując: Berlin. Chciałbym aby była tez Warszawa. Marcin Kurek – Ciężko powiedzieć, jest bardzo dużo zmiennych. Dostęp talentów na rynku przede wszystkim, koszty pracy, atrakcyjność inwestycyjna ze strony VC danej lokalizacji, focus geograficzny biznesu, itd. Więc myślę że kluczem jest jakiego typu biznes robimy i jaki mamy longterm scope na rynki docelowe. Jak robimy marketplace gdzie w większości przypadków najpierw bazujemy na domestic market należy biznes robić w krajach które są naturalnym środowiskiem dla marketplace. Czyli duże gospodarki gdzie wygrywając swój rynek można już mieć sporą skalę. Nie ma sensu raczej startować z marketplace w Estonii gdzie za to są świetne warunki pod hardware i software. Wymień trzy najczęstsze błędy polskich startupów w czasie rozmów z VC? Marcin Szeląg – 1) niewystarczające przygotowanie 2) zbyt małe ambicje 3) słaby pitch Tomasz Swieboda – 1) brak bardzo jasnego planu, co chce się zrobić / jaką firmę zbudować 2) wiara, że VC rozwiąże problemy startupu 3) brak zrozumienia języka i komunikacji inwestorów. Bartek Gola – Strasznie potrzebujesz komiksowości a ja strasznie staram się jej uniknąć. Błędy to zawsze kombinacja pomiędzy nadmierną pychą a nadmierną skromnością, Widzisz, to pozorny paradoks. U nas mamy albo nadmiernie skromnych marzycieli albo przemądrzałych, pyszałkowatych cwaniaków. Brakuje nam zdrowo pewnych siebie przedsiębiorców. Kolejny błąd – z mojej perspektywy – to koncentracja na Polsce. Niby banał i „so 2012” ale jednak ludzie ciągle myślą,ze można zacząć i skończyć w Polsce (nie, nie można w 90% przypadków). Ostatni przypadek, choć nie najmniej ważny brak zrozumienia, że dla funduszu venture, przy naszym profilu ryzyka (czytaj :dużo nie wychodzi) oferowanie nam zwrotu – wypadku sukcesu – na poziomie „2-3 razy kapitał” to nieporozumienie. My zarabiamy tylko na projektach, które dają potencjał „razy 10”. Proszę pomyślcie o tym, kiedy dyskutujemy o wycenie w momencie inwestycji. Marcin Kurek – Jest tego dużo. Nie będę wymieniał tych podstawowych jak brak przygotowania, niekompletność teamu, albo przychodzenie z kilkoma pomysłami na raz itd. Załóżmy, że startup ma pełny team, jest dobrze przygotowany, ma biznes plan i jest dość mocno zaawansowany w rozmowach z VC. Najważniejsze: 1) zły wybór VC. Nie każdy VC pasuje do każdego startupu. Robienie deale z VC tylko dlatego że daje dobre warunki i jest znany na rynku nie wystarczy. To będzie partner na lata. Więc fajnie jest wiedzieć czy VC, z którym gadamy ma specjalizacje zgodną z naszym biznesem. Który partner w funduszu będzie nam pomagał i jaki ma profil. 2) niedogadanie się z VC co do wspólnych intencji. VC mają ograniczony lifetime. Jeżeli robimy deala z VC którego liefetime kończy się za 3 lata i juz za 2 będzie chciał sprzedać swoje udziały to mamy problem. 3) Brak ustalenia zasad follow on. Warto wiedzieć od początku czy VC z którym gadamy będzie wchodził w kolejnej rundzie i czy ma jakieś wymagania aby to zrobić. Brak followon od VC który jest u nas może utrudnić kolejną rundę. Wymień trzy najczęstsze błędy polskich VC popełniane podczas decydowania o inwestowaniu w startup? Marcin Szeląg – 1) Duża awersja do ryzyka 2) Niedoszacowanie znaczenia dobrego zespołu 3) Niewystarczająca znajomość rynku Tomasz Świeboda – 1) myślenie, że jest się mądrzejszym od założycieli, zrobi się to lepiej, zarządza się lepiej, wie się lepiej. To zdecydowanie największy błąd 2) robienie inwestycji samemu – uważam, że ko-inwestycje z aniołami biznesu / innymi funduszami są ważne 3) myślenie „dam niższą wycenę to więcej zarobię” zamiast „im więcej ma przedsiębiorca tym lepiej”. Bartek Gola – Tu jest mi znacznie łatwiej się wypowiedzieć. Nie zrozumienie branży, w którą się inwestuje, przez co oczekiwanie potwierdzenia w postaci krótkoterminowych przepływów finansowych. Wczesne zyski (czasami nawet przychody) antagonizują wzrost. W rezultacie polska branża VC nie skaluje dużych międzynarodowych biznesów. Trzeci błąd, to brak zaufania, przekonanie,ze kontrola negatywna jest kluczem. Marcin Kurek – Tych też jest sporo:) Najczęściej spotykane błędy polskich VC, które sam też popełniałem ale staram się unikać. 1) Zbyt mała inwestycja. Każda runda powinna mieć jakiś cel, dojścia do konkretnego milestone. Jeżeli kasa się kończy a spółka nie złapała masy krytycznej albo nie dokończyła produktu to często źle zbudowano BP. Wtedy fundusz nie ma często odwagi aby zrobić follow-on a spółce ciężko jest pozyskać środki od innych inwestorów gdy ich własny VC nie followuje. 2) Ciśniecie na zbyt niską wycena. Brak widzenia big picture otoczenia spółki i potencjału. Spółki, które są świadome, iż ich 'sufit’ jest bardzo daleko wiedzą też, że rund finansowania będzie wiele. Dlatego oczekują wysokiej wyceny przy seed i kolejnych rundach, która nie odzwierciedla wyników spółki ale jest związana z ich potencjałem. 3) Brak należytego sprawdzenia zespołu. Sam fakt że ktoś wydaje się mega smart i dobrze rozumie swój biznes nie oznacza że będzie dobry w egzekucji. Warto dowiedzieć się o ludziach z którymi się będzie pracować wszystkiego co się da:) Gdybyś miał jako fundusz 1 miliard dolarów w jakie spółki (w Polsce i na świecie) byś zainwestował? Marcin Szeląg – Mając $1B pod zarządzaniem, oczekiwaniem Twoich inwestorów jest zwrot co najmniej 3x. To oznacza, że wartość portfela funduszu po exitach musi być co najmniej $3B (duże uproszczenia). To w znaczący sposób determinuje w jakie obszary a w konsekwencji spółki możesz inwestować. W Polsce pewnie byłby to CD Project. Na świecie klub „jednorożców” jest już znacznie większy więc jest z czego wybierać. Flatiron Health, Veeva Systems, N26. Tomasz Świeboda – Gdybym miał 1 miliard jako VC, do zainwestowania w spółki technologiczne, to wszedłbym w 8 inwestycji po średnio 100 mln, w pierwszej rundzie 50 mln dolarów. Trudno mi powiedzieć co to za spółki – byłyby to firmy, które mają plan jak wydać 50 mln dolarów. Z naszego portfela pewnie byłyby na dziś max 2-3 spółki:) Bartek Gola – Skoncentrowałbym się na branżach / technologiach, które będą ważne (mainstream) za 5 lat. Moim zdaniem to AI oraz cybersecurity. Następnie szukałbym talentów (największych, nie dostępnych geograficznie), w tym obszarze na całym świecie. Simple like that. Marcin Kurek – Nie chciałbym mieć funduszu na 1 mld USD. Najbardziej efektywne są fundusze 50-150 mln USD. Więc pewnie podzieliłbym 1 mld na 6-9 funduszy z osobnymi teamami z focus SaaS based Marketplace i SaaS w różnych geografiach. No i jeden fundusz na 100 mln USD ze strategią ala Kima Ventures bo jestem bardzo ciekawy jak to by działało:) Myślisz Estonia – i pojawia się skojarzenie „Skype”. Który polski startup ma szansę stać się wizytówką Polski? Marcin Szeląg – Duży medialny sukces, przynoszą „niestety” produkty konsumenckie. Nie jesteśmy w tym mocni. Nasza specjalizacja to B2B. Mógłbym powiedzieć Brainly, jednak jest to produkt niszowy bo targetowany dla ograniczonej grupy wiekowej. Myślę, że wciąż czekamy na TĄ firmę, która stanie się taką wizytówką. Tomasz Swieboda – Booksy, Brand24. Bartek Gola – Ej, to nie rok 2010. Już mamy powody do dumy. „Witcher” to sukces globalny w branży bardziej konkurencyjnej niż skype (ok, Skype był bardziej dysruptywny). Dziś więc, to CD Projekt Red za sukces globalny – popkulturowy, Allegro to sukces bardziej lokalny, głównie finansowy ale też pokazujący skalę i potencjał. Ciągle jednak szukamy naszego Waze czy Mobileye. Chcę je znaleźć. Marcin Kurek – Jeżeli ma to być projekt tak rozpoznawalny jak Skype to musi być B2C. Saas B2B nie stanie się nigdy raczej wizytówką kraju w masowej globalnej świadomości. Więc największe szanse mają obecnie dwa polskie globalne biznesy B2C, czyli Docplanner i Brainly. Myślę też, że Witcher i CD Projekt już w pewnym stopniu są taką wizytówką. Jakbyś ocenił polski ekosystem startupowy AD 2017? Marcin Szeląg – Tutaj się pewnie narażę – bez zmian. Przyjmijmy kryterium patrzenia na nasz rynek przez pryzmat rund A. Do póki można je liczyć na palcach obu rąk to wiemy, że mamy jeszcze dużo do zrobienia. Tomasz Swieboda – Zaczynamy rozumieć swoje miejsce w świecie, budować globalne relacje, globalne firmy. Nie ma dziś środków publicznych, mało jest kapitału, dostają go najlepsi. Bartek Gola – W kółko to samo: za mały, w stosunku do potencjału. Zbyt mało obecny w mediach biznesowych i głowach tuzów polskiego i regionalnego biznesu. Za dużo mody, za mało pieniędzy. Marcin Kurek – Jestem związany z ekosystemem w Polsce od 2008 kiedy zakładaliśmy Wtedy na palcach jednej ręki można było policzyć startupy, które dostały VC funding i zrobiły dobry exit. Poza MCI i BMP nie było też praktycznie żadnych VC. Słowo startup i VC w ogóle nie istniały w świadomości społecznej. Od tego czasu upłynęły lata świetlne. W ostatnich latach bardzo rozbudował się sektor VC. Startupy stały się modne. Stały się też pewnego rodzaju lifestylem. Projektów z każdym rokiem jest zdecydowanie więcej. Ich jakość i przygotowanie powoli się poprawia. Więc wiedza i best practices w ekosystemie się kumuluje. Mimo tego, w innych krajach ten postęp był dużo większy (np. Estonia). Ciekawe jak ekosystem się zmieni po uruchomieniu środków z PFR. Mam nadzieję że dojdzie do dużo większej migracji talentów z korporacji do startupów bo stosunkowo łatwo będzie można pozyskać inwestycje w fazie pre-seed. Jak byś określił mocne strony swojego funduszu? Jakie startupy powinny pomyśleć o kontacie z wami? Marcin Szeląg – Najmocniejszą stroną Innovation Nest jest nasze portfolio. To founderzy, których wsparliśmy są naszą najlepszą wizytówką. IN skupia się na Softwarze B2B. Tomasz Swieboda – Nasze mocne strony: 1) potrafimy się bardzo mocno operacyjnie zaangażować w spółki jeśli jest taka wola obu stron (nas i założycieli) 2) mamy dobre relacje zagranicą, znamy fundusze i aniołów biznesu za granicą 3) widzieliśmy jako zespół jak powstają duże firmy, zarówno w Inovo jak i w naszych doświadczeniach wcześniej. Chciałbym by odzywały się do nas spółki, które mają globalne ambicje. Founderzy, którzy już budują firmy, które sprzedają za granicą i mają apetyt na dużo więcej. Bardzo dobrze nam się współpracuje z zagranicznymi funduszami, więc jak ktoś chce globalnego inwestora to warto nas mieć przy sobie. Bartek Gola – Jesteśmy funduszem stworzonym przez przedsiębiorców, specjalizującym się we wczesnych fazach inwestycji. Koncentrujemy się na wybranych obszarach technologii (na dziś: med, ad i fin tech, cybersecurity oraz technologie związane ze sztuczną inteligencją). Jesteśmy bezkompromisowi w realizacji swojej wizji budowy regionalnych liderów technologicznych. Nasz sukces nigdy nie jest definiowany odmiennie od sukcesu naszych spółek / przedsiębiorców. Zarabiamy „z nimi” nie „na nich” Marcin Kurek – Inwestujemy głównie w Marketplace (Saas based) i w Saas. Z kategorią Marketplace jesteśmy związani od lat, wiemy o tym bardzo dużo i uważamy też za najbardziej przyszłościową. Wchodzimy w fazie Seed i A. Staramy się być funduszem, który daje realne wsparcie i pomaga ale też nie za bardzo, by to jednak founderzy czuli pełnię władzy i odpowiedzialności za swoją firmę:) Docelowo nie chcemy być tylko VC ale pewno rodzaju miejscem wiedzy i kompetencji, gdzie gromadzony jest know how i best practicies ale też można znaleźć pomoc od spartnerowanych software house czy HR. Jakbyś określił to co dzieje się obecnie w Dolinie Krzemowej (seksizm w Google’u, afera Ubera, klapa Juicero). To moment fundamentalnych zmian czy implozja? Marcin Szeląg – To branża jak każda inna. Ma swoje jasne i ciemne strony. Pamiętajmy, że żyjąc w świecie technologi jesteśmy zamknięci w bańce. To strasznie mały świat chociaż może nam się wydawać, że dzisiaj każdy tu pracuje. Na świecie jest ponad 7 miliardów ludzi. Ich codzienne wyzwania i zmartwienia w żaden sposób nie stykają się z cukierkowym światem spółek technologicznych i inwestorów. Tomasz Swieboda – To są różne rzeczy. Dolina Krzemowa ma swoje porażki, bo jest miejsce, gdzie ludzie nie boją się podejmować ryzyka. To wciąż niesamowite miejsce, gdzie można bardzo dużo osiągnąć. Moim zdaniem w startupach sukcesy są dużo ważniejsze niż porażki. W Dolinie tych sukcesów jest najwięcej na świecie, to się nie powinno zmienić. Błędy po drodze są nieuchronne, nie mam więc problemu z klapą niektórych spółek (Juicero). Bartek Gola – To mnie fascynuje, wiesz – ja jestem w tej branży, w dużej części z przyczyn idealistycznych. Pewnej biznesowej kontrkulturowości, która towarzyszyła startupom, kiedy „don’t be evil” nie było tylko rechotliwym wspomnieniem. Myślę,ze fascynacja osobami takimi jak Jobs, który – jak się wydaje – był nie tylo geniuszem ale też złamasem prowadzi do niezdrowego kultu jednostki. Biografie Muska, Jobsa, książki o Bezosie to pochwała socjopatycznego stylu zarządzania, sukcesu za cenę wartości. To – moim skromnym zdaniem – jest problem. Marcin Kurek – Myślę że mogą występować dwa powody. W Dolinie jest takie nagromadzenie sukcesu i fame, że niektórzy tracą perspektywę i im odbija. Drugie to takie, że może ta branża stała się już na tyle duża i mainstremowa w USA że dosięgają ją negatywne zjawiska, które też występują w tradycyjnych branżach. Patrząc na wyceny spółek mamy do czynienia z powtórka „dotcomwej bańki”? Marcin Szeląg – Chciałbym wierzyć, że tak :) Po pęknięciu bańki, wrócilibyśmy do normalności. Od kilku lat mówi się, że ta bańka w końcu pęknie. Ja zamiast analizować bańki, staram się zrozumieć gdzie jesteśmy z punktu widzenia makroekonomii i głównych trendów technologicznych. To co dla mnie jest mega trendem i na pewno nie ma charakterystyki bańki to smartphone’y i wszechobecny (tani) internet. Zmierzamy do 5 a może 7 miliardów konsumentów podłączonych do jednej sieci. To zmienia wszystko. Tomasz Swieboda – Nie wiem. Na pewno światowe giełdy są bardzo wysoko. Bartek Gola – W Polsce? NIEEEEEEE. Na świecie też nie, choć wiele „UNICORNÓW” zrobi wkrótce down rounds (inwestycje przy obniżonej wartości w stosunku do poprzedniej rundy). 2000 rok to było sprzedawanie potencjału. Dziś technologia ma Klientów: ich czas, emocje i portfele. Za wysokie wyceny? Tak. Bańka? Nie. Marcin Kurek – Niektóre wyceny faktycznie są crazy. Ale myślę że nie ma powtórki z bańki dotcom. Wtedy mało kto rozumiał jak startupy mają zarabiać i jaki mają potencjał. To była typowa bańka oparta na niewiedzy. Obecnie wyceny oparte są o potencjał i potencjalne przyszłe wyniki. Jest to oczywiście estymacja ale oparta na wiedzy i doświadczeniu myślę. Snap – hit czy kit? Marcin Szeląg – W 2007/2008 roku będąc w Epulsie i patrząc na serwisy społecznościowe w Polsce myślałem, że to Nasza Klasa jest naszym największym zagrożeniem. Dzisiaj wiemy, że Facebook zgarnął wszystko. Nie udało mu się tylko spenetrować kilku zamkniętych rynków. Dzisiaj dla wielu osób Facebook = Internet. Pamiętajmy, że Facebook to również Instagram i Whatsapp. Mam co raz mniejszą wiarę w to, że to jakiś kolejny produkt społecznościowy zmniejszy dominację Facebooka. Dla mnie Snap nie daje żadnej nowej wartości. Być może na koniec dnia okaże się, że nie daje je też innym użytkownikom. Tomasz Swieboda – Nie wiem. Bartek Gola – Biję się z myślami bo mój syn i jego dziewczyna pojawili się na Insta. Do tego momentu myślałem, że cytuję „Instgram to taki snap, na którym starzy ludzie żebrzą o lajki”. Wierze w poziomy, całoekranowy format mobilny jako w przyszłość telewizji (nie SM, ale telewizji). Prymitywne kopie, robie przez Facebooka wydawały mi się tak nieautentyczne. Ale dziś…? Snap zmienił social media. Facebook a teraz Apple z animojis pokazują jak wizjonerski był ich produkt. Ciągle w nich wierzę, ale chowam ręce bo już za ich sukces, ich nie połóżę. Marcin Kurek – Snap jest ok:)

Rynek venture capital w Polsce to segment private equity, który finansuje spółki wysokiego ryzyka na wczesnym etapie rozwoju, z potencjałem szybkiego wzrostu. Według stanu na marzec 2019, w Polsce działa łącznie 130 aktywnych firm VC, w tym lokalnych biur międzynarodowych firm VC oraz firmy VC z przeważającym polskim zarządem[1]. W latach 2009–2019 podmioty te zainwestowały w 750 spółek, co daje średnio około 9 przedsiębiorstw na portfel. Polski rynek venture stanowi 3% całego europejskiego ekosystemu inwestycji VC, głównie w przestrzeni cyfrowej[2]. Od 2016 roku, z myślą o podmiotach realizujących inwestycje w przedsiębiorstwa w fazie seed lub startup funkcjonują instytucje alternatywnej spółki inwestycyjnej oraz funduszu inwestycyjnego zamkniętego. W 2018 roku fundusze venture capital zainwestowały w polskie startupy 178 mln euro (0,033 proc. PKB). Według stanu na marzec 2019, Startup Poland szacuje łączne aktywa zarządzane przez firmy VC działające w Polsce na 2,6 miliarda euro. Łączna wartość inwestycji polskiego rynku VC jest warta 209,2 mln euro. Historia funduszy VC w Polsce Początek lat 90. Pierwsze fundusze venture capital jako forma finansowania przedsiębiorstw pojawiły się w Polsce na początku lat 90. W polskiej terminologii brakuje stosownego odpowiednika dla pojęcia venture capital, dlatego powszechnie używa się go w wersji angielskiej. Często jednak dla określenia tej formy finansowania używa się również określenia “kapitał spekulacyjny”, “kapitał wysokiego ryzyka”, “fundusze podwyższonego ryzyka”, “kapitał angażowany w ryzykowne transakcje”[3]. Pierwsi inwestorzy kapitałowi pojawili się na polskim rynku jako fundusze finansowane z pomocowych środków publicznych, z misją rozwijania sektora prywatnego (np. Polsko-Amerykański Fundusz Przedsiębiorczości, z kapitałem $240M) lub fundusze prywatne (np. Invesco). W 1990 roku działalność inwestycyjną podjął także Duński Fundusz dla Europy Centralnej i Wschodniej, mający za pomocą kapitałów rządowych wspierać inwestycje w Polsce. W 1991 roku działalność rozpoczęło Towarzystwo Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych, a w 1992 kolejne kluczowe instytucje: Care Small Business Assistance Corporation, Fundusz Współpracy, Fundacja na Rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa oraz Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju. W drugiej połowie lat 90. nastąpił wzrost zainteresowania ze strony inwestorów. W 1992 roku działalność rozpoczął Polski Prywatny Fundusz Kapitałowy I i II ($151M), a w 1994 fundusz Poland Partners ($65M). Na rynku pojawiły się także: Poland Investment Fund (z udziałem EBOR oraz IFC), Renaissance Capital, White Eagle Industries, Poland Growth Fund oraz Narodowe Fundusze Inwestycyjne, powstałe z programu powszechnej prywatyzacji[4]. Pierwsze próby podmiotów prywatnych z kapitałem wysokiego ryzyka na polskim rynku realizował Roman Kluska, twórca spółki Optimus, której akcje sprzedał Zbigniewowi Jakubasowi i BRE Bankowi w kwietniu 2000 za 261 mln złotych. Pozyskane pieniądze z giełdy Kluska inwestował w obiecujące projekty technologiczne, ponosząc duże ryzyko inwestycyjne[5]. Obok produkcji komputerów, kas fiskalnych i systemów integracyjnych powstała spółka Optimus Pascal, założyciel portalu Onet[6]. W tym samym czasie, w listopadzie 2000 na warszawskiej giełdzie weszły do obrotu akcje pierwszego polskiego funduszu venture capital MCI Management, utworzonego przez Tomasza Czechowicza, założyciela produkującej komputery spółki JTT Computer[7]. W 2000 roku zrealizowano około 102 inwestycje o wartości ponad 800 mln zł (zasilając 92 spółki). Największym zainteresowaniem cieszyła się branża telekomunikacji i mediów (46% i). W 2002 roku fundusze VC zainwestowały w Polsce 529 mln zł, o 37% więcej niż w roku 2001 i były to zarówno fundusze z siedzibą w Polsce (422 mln zł), jak i zagraniczne firmy zarządzające funduszami (107 mln zł). W 2002 roku inwestycje funduszy VC koncentrowały się głównie na spółkach z branży dóbr konsumpcyjnych (35% inwestycji). W 2003 roku zmniejszyła się liczba spółek objętych inwestycjami do 48, natomiast inwestycje VC znacznie wzrosły i wyniosły 779 mln zł. W 2003 roku widoczne było znaczne zainteresowanie sektorem telekomunikacji i mediów oraz w sektor usług finansowych[8][9]. Obecnie Od 2014 roku Narodowe Centrum Badań i Rozwoju realizuje instrument dotacyjno-inwestycyjny BRIdge Alfa, finansowany ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014–2020. Celem programu BRIdge Alfa jest zwiększanie innowacyjności polskiej gospodarki poprzez wzmocnienie synergii pomiędzy przedsiębiorcami a światem nauki[10][11]. Od 2017 roku umowy w ramach programu podpisały 33 firmy prowadzące transakcje typu venture. W 2018 roku kolejna agencja państwowa, Polski Fundusz Rozwoju, podpisała dodatkowe 26 umów. Według raportu fundacji Startup Poland przeprowadzonego w marcu 2019, łączne aktywa zarządzane przez firmy VC działające w Polsce szacują się na 2,6 miliarda euro, przy średnim majątku zarządzanym na poziomie 19,6 mln euro. Ponad połowa firm zadeklarowała, że ich pozyskiwanie środków trwa. Badanie oparte zostało na raportach deklaratywnych 70 firm VC oraz danych ekstrapolowanych oraz publicznie dostępnych. Podstawy prawne Do 2016 roku prowadzenie działalności w Polsce jako fundusz typu private equity i venture capital, realizujący projekty inwestycyjne wśród przedsiębiorstw w fazie seed lub startup, było związane z niewielkimi wymogami formalno-prawnymi czy kapitałowymi. Najczęściej funduszami PE/VC były niewielkie, proste spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki osobowe, w których wspólnikami zostawały osoby z kapitałem, chcące dofinansować i następnie zyskać na perspektywicznych projektach młodych przedsiębiorców. Polskie prawo nie przewidywało dodatkowych wymogów dla takich podmiotów ponad te wynikające z przepisów prawa handlowego. Stan ten zmienił się 4 czerwca 2016, kiedy wskutek implementacji do polskiego prawa dyrektywy UE w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Alternative Investment Fund Managers Directive(ang.)) wprowadzono większe obwarowania powołując dwie nowe instytucje finansowe, objęte nadzorem przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF)[12][13]. Alternatywna spółka inwestycyjna Instytucja wspólnego inwestowania, którą można w Polsce tworzyć od 2016 roku, inna niż specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte i fundusze inwestycyjne zamknięte. ASI mogą być prowadzone w formie spółki kapitałowej (akcyjnej lub z ograniczoną odpowiedzialnością) oraz spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej. Działalność ASI wymaga zezwolenia lub wpisu do rejestru prowadzonego przez KNF, co pociąga za sobą wymagania kapitałowe, infrastrukturalne i osobowe. Dlatego forma ASI jest przeznaczona dla dużych podmiotów zarządzających aktywami powyżej 100 mln euro[14]. W styczniu 2019 roku, z uwagi na wysokie koszty prowadzenia funduszu inwestycyjnego zamkniętego oraz liczne regulacje ustawowe, które ograniczały inwestorów VC, ASI zostały zwolnione z podwójnego opodatkowania. Przychody uzyskane ze sprzedaży udziałów zwolniono z podatku dochodowego od osób prawnych, przy warunku posiadania przez dwa lata 10 procent udziałów w spółce[15]. Fundusz inwestycyjny zamknięty Rejestrowanie ASI wiąże się z niższymi kosztami prowadzenia działalności. Natomiast alternatywą dla większych podmiotów jest założenie własnego funduszu inwestycyjnego zamkniętego (FIZ), który może zostać utworzony wyłącznie przez wybrane licencjonowane towarzystwo funduszy inwestycyjnych, odpowiadające za jakość zarządzania aktywami oraz współpracę z podmiotami trzecimi. FIZ mają szeroki zakres możliwości inwestycyjnych (w tym lokowanie aktywów w udziały spółek niepublicznych), co wiąże się z większym ograniczeniem uczestnictwa w funduszu. Ze względu na wysokie ryzyko inwestycji oferta FIZ kierowana jest głównie do inwestorów doświadczonych – instytucji finansowych i przedsiębiorców świadomych celów inwestycyjnych i ryzyka. Kwotę wejścia dla osób fizycznych uregulowano w ustawie na poziomie 40 tysięcy euro. Charakterystyka rynku W Polsce funkcjonują trzy kategorie spółek venture capital. Obok standardowych, powszechnie definiowanymi firmami VC są to partnerstwa publiczno-prywatne, w tym firmy utworzone dzięki dotacjom lub innym instrumentom kapitałowym pochodzącym od agencji państwowych, oraz firmy utworzone z tymi agencjami jako udziałowiec większościowy. Trzecia grupa to firmy prowadzone przez biuro rodzinne, z polskimi osobami prywatnymi jako udziałowiec większościowy. Zasięg polskiego VC W Polsce działa obecnie 130 funduszy venture capital, o 40 procent więcej niż w roku 2017, a ich liczba wciąż rośnie. Szacunkowa łączna wielkość wszystkich inwestycji venture capital w Polsce w 2016 roku wynosiła 160,5 mln euro. W 2017 roku spadła do 106 mln euro, a w 2018 roku fundusze venture capital zainwestowały w polskie startupy 178 mln euro (0,033 proc. PKB), co jest równe 0,847% wartości rynku VC w całej Europie w 2018 roku, sięgającego 21 mld euro[16]. Na stan z marca 2019 łączna wartość inwestycji polskiego rynku VC jest warta już 209,2 mln euro[16]. W pierwszym kwartale 2019 polskie startupy przeprowadziły 21 transakcji na łączną kwotę 103,3 mln złotych ( mln euro)[17]. Fundusze VC w Polsce zarządzają aktywami rzędu 2,6 mld euro, co daje średnią 19,6 mln euro na fundusz. Środkami powyżej tej kwoty dysponuje jednak tylko 23 proc. funduszy. Przy czym na przestrzeni ostatnich lat polska branża skupiała się najbardziej na pozyskiwaniu środków państwowych przeznaczanych na innowacje. Od 2017 roku, w ramach programu Bridge Alfa Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz z Polskim Funduszem Rozwoju podpisano 59 kontraktów zawartych z funduszami[18]. Jednak polska branża VC powoli uniezależnia się od państwowych i unijnych środków. Po raz pierwszy znalazły się fundusze przeprowadzające już drugą lub trzecią rundę finansowania, ale bez udziału państwowych pieniędzy. Nadal jednak 52 proc. środków dostępnych na rynku pochodzi od państwa. Dodatkowo 56 proc. polskich VC to debiutanci w branży, w większości korzystający z rządowego wsparcia[18]. Współpraca polskich startupów z inwestorami Venture capital to przykład tzw. “smart money”, czyli formy inwestycji, która poza kapitałem obejmuje także mentoring i doradztwo. Inwestor, który płacąc określoną kwotę staje się udziałowcem przedsiębiorstwa, wspiera je swoją wiedzą i doświadczeniem i pomaga mu w rozwoju, co niekiedy jest dużo bardziej pożądane niż samo finansowanie. Według badania Startup Poland, poza pomocą w przygotowaniu kolejnych rund finansowania startupy najbardziej potrzebują od inwestorów wprowadzenia do kontaktów w branży i mentoringu biznesowego. Jednak przez brak doświadczenia osób zarządzających funduszami w tych najważniejszych dla startupów obszarach oferta polskich inwestorów odbiega od oczekiwań. Kompetencje zarówno w zakresie pomocy w pozyskaniu kolejnych inwestorów, jak i otwarcia kontaktów w branży to pochodne gęstej sieci kontaktów i solidnej reputacji. Opłacalną strategią budowania przez fundusz kapitału smart money może być specjalizacja w konkretnych sektorach. Im więcej spółek z danej branży przejdzie przez portfel funduszu, tym większego doświadczenia i branżowych relacji będą w stanie nabyć zarządzający. Inwestorzy w Polsce umożliwiają startupom networking z innymi spółkami w swoich portfelach. Przeciętny portfel polskiego inwestora venture to jedynie 9 spółek, nie jest to więc wartość dodana wielkiej skali, jednak bardzo doceniana przez startupy. Nowe fundusze W 2018 roku utworzono fundusz TDJ Pitango Ventures – wspólną inicjatywę polskiego przedsiębiorstwa rodzinnego TDJ oraz izraelskiego funduszu Pitango, fundusz Manta Ray VC utworzony przez Sebastiana Kulczyka, oraz Fidiasz prowadzony przez Krzysztofa Domareckiego. Powstały także fundusze dokapitalizowane przez European Investment Fund: Inovo Venture Partners, Market One Capital oraz Innovation Nest. Natomiast trzecią grupą są międzynarodowe fundusze, które do tej pory nie inwestowały na wczesnych etapach: wspierany przez PFR niderlandzki fundusz Finch Capital inwestujący w całej Europie, oraz austriacki fundusz Speedinvest. Powstały także fundusze gotowe wspierać spółki na późniejszych etapach, Cogito Capital, a także wiele mniejszych funduszy utworzonych przy pomocy PFR. Kolejne tego typu fundusze właśnie powstają. Jednym z przykładów jest uruchomiony w maju 2019 fundusz SMOK Ventures, stworzony przez twórców programu preakceleracyjnego ReaktorX, przy wsparciu PFR Ventures (80 procent kapitału). Fundusz na inwestycje w rundy zalążkowe ma przeznaczyć 46 mln zł[19]. Fundusze państwowe Pochodzenie kapitału Przed 2018 rokiem w aż 81% transakcjach inwestycyjnych w Polsce w ciągu ostatniej dekady miał udział kapitał publiczny, w tym pochodzący z Krajowego Funduszu Kapitałowego, Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz funduszy Unii Europejskiej. Mniej niż jedna piąta inwestycji finansujących polskie startupy odbyła się bez żadnego wsparcia publicznego. Finansowanie w tych przypadkach wynosiło zazwyczaj 0,5–1 mln PLN. Według raportu Startup Poland z 2019 roku kapitał pozyskany ze źródeł publicznych, polskich agencji państwowych lub Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego to 52% całego kapitału wysokiego ryzyka dostępnego obecnie na polskim rynku. Łącznie jest to około 1,35 mld euro. Prywatni polscy udziałowcy zainwestowali w funduszach VC w Polsce około 1,04 mld euro. Zagraniczni udziałowcy zainwestowali jedynie około 130 mln euro, podczas gdy zarządzający funduszami zazwyczaj przekazują 4% wielkości funduszu. Krajowy Fundusz Kapitałowy Krajowy Fundusz Kapitałowy został utworzony przez polski rząd w 2005 roku. Do stycznia 2017 zarządzał 110 milionami euro pochodzącymi z dotacji celowej byłego Ministerstwa Gospodarki, funduszy strukturalnych UE (Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007–2013), a do grudnia 2017 ze środków Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy[20]. Jako „fundusz funduszy”, KFK inwestował w fundusze VC, które finansowały rozwój spółek poszukujących kapitału dla swoich innowacyjnych projektów. W otwartym konkursie ofert wybierał mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa z siedzibą w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem przedsiębiorców, prowadzących działalność badawczo-rozwojową[21]. W 2017 roku środki z Krajowego Funduszu Kapitałowego znalazły się w 37% rund transakcji zbadanych przez Startup Poland. Wynik wsparcia KFK to aż połowa dotychczasowych rund powyżej 1 miliona złotych. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Agencja jest zaangażowana w realizację krajowych i międzynarodowych przedsięwzięć, finansowanych ze środków funduszy strukturalnych, budżetu państwa oraz programów wieloletnich Komisji Europejskiej. Bierze udział w tworzeniu i efektywnym wdrażaniu polityki państwa w zakresie przedsiębiorczości, innowacyjności i adaptacyjności kadr, dążąc do przekształcenia w kluczową instytucję odpowiedzialną za tworzenie otoczenia wspierającego przedsiębiorców[22]. Kapitał Agencji brał udział w blisko jednej czwartej transakcji dotyczących polskich startupów. Od 2007 roku Agencja zainwestowała w polskie startupy łącznie 890 mln zł. Pierwszym publicznym programem wsparcia VC uruchomionym przez PARP była perspektywa finansowa funduszy unijnych, w którym 6 funduszy VC early stage otrzymało w latach 2007–2008 łącznie 56,5 miliona zł wsparcia. Natomiast w latach 2008–2015, w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, na preinkubację i dokapitalizowanie ponad 1200 startupów na najwcześniejszych etapach rozwoju przeznaczono łącznie ponad 830 mln zł dofinansowania. PARP specjalizuje się w rundach do 1 miliona złotych. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju Powołane w 2007 roku jako agencja wykonawcza Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego instytucja wspiera ryzykowne inwestycje poprzez programy Bridge Alfa oraz Bridge VC tworząc ekosystem rozwijania perspektywicznych wysokotechnologicznych pomysłów. Ubezpiecza odważne decyzje inwestorów, w programie BRIdge Alfa na poziomie 80% inwestycji, a dzięki wymianie doświadczeń kształci profesjonalne zespoły zarządzające[23][24]. Od rozpoczęcia działalności NCBR przeznaczyło na rozwój inwestycji venture ponad 3 miliardy zł, i planuje przeznaczyć kolejne środki na pobudzanie rozwoju rynku VC[25]. Co dziesiąta zbadana w raporcie Startup Poland inwestycja była lewarowana środkami pochodzącymi od NCBR. Polski Fundusz Rozwoju Działająca od 2016 roku państwowa instytucja zajmująca się dotowaniem innowacji i pobudzaniem inwestycji typu venture. Poprzez spółkę PFR Ventures działa w formule funduszu funduszy, oferując finansowanie zwrotne innowacyjnym spółkom z sektora MŚP poprzez pośredników finansowych: fundusze venture capital lub aniołowie biznesu. PFR Ventures zarządza pięcioma funduszami: PFR Starter, PFR Biznest, PFR Otwarte Innowacje (OI), PFR KOFFI oraz PFR NCBR CVC. Oferta każdego z nich dedykowana jest dla spółek na różnym etapie rozwoju: od fazy pre-seed, aż do fazy wzrostu i ekspansji, oraz przewiduje różną wysokość finansowania. Środki przeznaczone na innowacyjne przedsięwzięcia pochodzą z funduszy europejskich: Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 oraz środków prywatnych[26]. Wybrane fundusze Przykłady funduszy venture capital na polskim rynku, z których każdy cechuje zróżnicowane źródła kapitału. bValue Założony w 2016 roku fundusz wczesnego etapu z 20 milionów euro dostępnymi na inwestycje. Wspiera przedsiębiorców w dystrybucji, walidacji produktów, rekrutacji i kapitale, głównie z regionu Europy Środkowo-Wschodniej, z inwestycjami w przedziale 250 tysięcy–1 milion euro oraz poniżej 250 tysięcy euro w fazie seed. Fundusz zapewnia także doradztwo strategiczne i konsultacje w zakresie skalowania, rozwoju produktu, budowania zespołu oraz fuzji i przejęć[27]. Fundusz o kapitalizacji 50 mln złotych[28], koncentrujący działalność inwestycyjną głównie na branżach software house i martech. Dzięki znajomości sektora i doświadczeniu, fundusz skutecznie wspiera spółki w skalowaniu biznesu, pomagając w ekspansji zagranicznej i usprawnieniu procesu sprzedaży. Strategia biznesowa Czysta3 zakłada rozwój portfela o spółki posiadające unikalną wartość, a jednocześnie komplementarne w stosunku do pozostałych, preferując podmioty o sprawdzonym modelu biznesowym. W pierwszej rundzie fundusz inwestuje 1 mln złotych[29]. Experior Venture Fund Fundusz założony przy udziale Krajowego Funduszu Kapitałowego, posiadający aktywa ze Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. Fundusz inwestuje w projekty software i firmy technologiczne na etapach pre-seed i seed, a także współinwestuje i współpracuje z funduszami globalnymi. Skapitalizowany na 80 milionów złotych zapewnia wsparcie i strategiczne wytyczne dotyczące technologii i produktów, dysponując rozległą siecią aniołów biznesu z Europy Środkowo-Wschodniej i USA[30]. SpeedUp Venture Capital Group SpeedUp Venture Capital Group to grupa funduszy inwestujących na wczesnych etapach rozwoju przedsiębiorstwa (seed, pre-revenue, early growth, Seria A). W obszarze zainteresowań grupy znajdują się firmy i przedsiębiorcy z Europy Środkowej i Wschodniej, którzy dzięki opracowanym przez siebie rozwiązaniom chcą zdobyć globalny rynek. Horyzont inwestycyjny wynosi od 3 do 8 lat. SpeedUp Group poszukuje innowacji z obszarów: consumer internet, fintech, martech, adtech, medtech, IoT and hardware. Fidiasz EVC Utworzony w 2017 roku przez Krzysztofa Domareckiego, założyciela producenta chemii budowlanej Selena Group, fundusz pozyskał dotychczas 50 mln euro. Typowe rundy wahają się od 500 tysięcy do 5 milionów euro. Fundusz zapewnia także wsparcie w zakresie badań i rozwoju, rozwoju produktów i technologii, produkcji, marketingu, sprzedaży oraz fuzji i przejęć. Obszary zainteresowania funduszu to fintech, IoT, inżynieria rolnicza, materiały budowlane i niekonwencjonalne źródła energii[31]. EIT InnoEnergy Fundusz innowacji dla zrównoważonej energii w całej Europie, wspierany przez Europejski Instytut Innowacji i Technologii, wspiera międzynarodową komercjalizację rozwiązań energetycznych, czystych technologii i mobilności. Współpracuje z ponad 400 firmami przemysłowymi, ośrodkami badawczymi i akademickimi w 40 krajach, inwestując 100 milionów euro rocznie. Dotychczas zainwestował 1,7 miliarda euro w innowacyjne projekty[32]. innogy Innovation Hub Wdrażając w życie misję redefinicji rynku energii, IIH stworzył portfel o wartości 162 milionów euro (stan na grudzień 2018) inwestując w ponad 80 innowacyjnych startupów i firm rosnących. Fundusz zapewnia finansowanie, mentoring i platformę do współtworzenia, współpracy i konwergencji, pracując z siedziby głównej w Berlinie oraz dzięki zespołom w całej Europie, w tym w Londynie, Warszawie i Essen, a także biurom w Dolinie Krzemowej i Tel Awiwie[33][34]. Inovo Venture Partners Fundusz o wartości 36 milionów euro inwestujący w całej Europie Środkowo-Wschodniej, uznany za najlepszego inwestora VC w Polsce przez przedsiębiorców (nagroda fundacji Startup Poland) i branżę inwestycyjną (tytuł VC House of the Year nadany przez Polskie Stowarzyszenie PE/VC). Dzięki ponad 25 inwestycjom w fazy seed, growth i buyout, w tym w dwa rodzime sukcesy na wczesnym etapie: Booksy i Brand24, Inovo wspiera przedsiębiorców autorskim planem 100-dniowym, a także wspólnymi inwestycjami z funduszami globalnymi na etapie serii A (rundy 1–1,5 miliona euro). Specjalizacje funduszu obejmują rozwiązania SaaS i mobilne oraz platformy ecommerce[35]. Market One Capital Fundusz początkowy o wartości 40 milionów euro z biurami w Warszawie, Barcelonie i Luksemburgu, koncentrujący się na europejskich startupach działających w modelu marketplace, oraz wykorzystujących efekty sieciowe. Zarządzający MOC zainwestowali dotąd w ponad 50 firm, w tym takich liderów w swoich kategoriach jak: Docplanner, Brainly, Tier czy PackHelp. Typowa inwestycyja inicjalna MOC wynosi ok. 400-700 tysięcy euro w fazie seed. Fundusz też inwestuje w kolejnych rundach mogąc przeznaczyć na jeden projekt kwotę do 4 milionów euro w rundach seed i serii A[36]. Fundusz inwestycyjny późnego VC i wzrostu, założony w 2008 roku, skierowany do rozwijających się innowacyjnych firm o sprawdzonym modelu biznesowym i ustalonych przychodach. Zapewnia finansowanie firmom w fazie ekspansji i potencjalnym liderom rynku w fazie wzrostu. Fundusz poszukuje udziałów mniejszościowych o wielkości rund 5–20 milionów euro w Europie Zachodniej i Europie Środkowo-Wschodniej. Jest częścią założonej w 1999 roku grupy kapitałowej MCI Group, jednego z głównych inwestorów technologicznych w regionie, o łącznej wartości 550 milionów euro, największej lokalnie utworzonej grupie inwestycyjnej, która obejmuje również fundusz wykupu oraz fundusz długu prywatnego RST Ventures For Earth Fundusz powstały w ramach współpracy RST Software Masters i Polskiego Funduszu Rozwoju (w ramach programu PFR Starter[38]), inwestujący do 4 milionów złotych w projekty na wczesnym etapie rozwoju[39], wpisujący się w inwestowanie odpowiedzialne społecznie. Fundusz realizuje inwestycje w obszarze czwartej rewolucji przemysłowej, których celem są głównie działania na rzecz czystej Ziemi, powietrza i wody. Zakres inwestycyjny skupia się na projektach wykorzystujących internet rzeczy, sztuczną inteligencję i robotykę[40]. TDJ Pitango Ventures Wspólne przedsięwzięcie polskiej rodzinnej grupy przemysłowej TDJ i izraelskiego funduszu Pitango Ventures. Fundusz w wysokości 55 milionów dolarów, zaplanowany na 10 lat działalności, powstał w ramach programu BRIdge VC Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Jest liderem rankingu funduszy VC fundacji Startup Poland na 2019 rok, Inwestując, także środki NCBR, 10,6 miliona euro w 5 startupów w ciągu jednego roku. TDJ Pitango Ventures inwestuje we wczesnych fazach rozwoju, inwestując 1–5 milionów dolarów na rundę w startupy technologiczne działające na dużych i szybko rozwijających się rynkach[41][42]. Venture Inc Venture Inc to fundusz VC prowadzony przez współtwórców projektów i LiveChat Software. Skupia się przede wszystkim na wsparciu kapitałowym (maksymalnie do 1mln USD) i merytorycznym (tzw. „smart money”) spółek bioinformatycznych i z sektora IT, działających głównie w modelu SaaS (Software as a Service). Największymi spółkami portfelowymi funduszu są obecnie: Brand24, Infermedica, Inno-Gene oraz TimeCamp. Przypisy ↑ Krysztofiak-Szopa i Wisłowska 2019 ↓. ↑ Marta Bellon, Kto w Polsce inwestuje w startupy, jakie kwoty i w jakie branże – sprawdziła to Startup Poland, Business Insider, 16 maja 2018 [dostęp 2019-06-12] (pol.). ↑ Rosa i in. 2016 ↓, s. 133. ↑ Leszek Waligóra, Fundusze ryzyka, sporego ryzyka, CXO, 24 maja 2007 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ Piotr Karnaszewski, Roman Kluska. Pomnik (nierównej) walki z fiskusem, Forbes, 28 grudnia 2018 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ Rafał Boruc, Małgorzata Remisiewicz, Imperatorzy parkietu, Wprost, 2 stycznia 2000 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ Jarosław Sobkowiak, Pierwszy fundusz venture capital publiczny, Grupa MCI Capital 3 listopada 2000 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ Antkiewicz i in. 2008 ↓. ↑ Rosa i in. 2016 ↓. ↑ BRIdge Alfa, [w:] Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ Żółtowski i in. 2017 ↓. ↑ Zarządzający alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi, Komisja Nadzoru Finansowego [dostęp 2019-06-13]. ↑ Marcin Szumlański, Duże zmiany w ustawie o funduszach inwestycyjnych, 31 maja 2016 [dostęp 2019-06-13]. ↑ Pytania i odpowiedzi, [w:] Zarządzający ASI, Komisja Nadzoru Finansowego [dostęp 2019-06-13]. ↑ Koniec z dyskryminacją podatkową ASI. Od nowego roku wchodzą ważne zmiany, Business Insider, 26 grudnia 2018 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ a b Michał Duszczyk, W Polsce brakuje pieniędzy dla dużych startupów, Rzeczpospolita, 7 maja 2019 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ Redakcja, Polski rynek VC Q1 2019 – 21 transakcji z kwotą 103,3 mln zł, CEO Magazyn Polska, 8 maja 2019 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ a b Michał Wąsowski, Oto najważniejsze fakty i liczby o polskiej branży VC z raportu fundacji Startup Poland, Business Insider, 8 maja 2019 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ Marta Bellon, Takiego funduszu VC jeszcze w Polsce nie było. Uruchamiają go znani startupowcy, Business Insider, 27 maja 2019 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ Historia, Krajowy Fundusz Kapitałowy [dostęp 2019-06-13]. ↑ Polityka inwestycyjna, Krajowy Fundusz Kapitałowy [dostęp 2019-06-13]. ↑ PARP – Centrum Rozwoju MŚP – [dostęp 2019-06-13]. ↑ BRIdge Alfa, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ Beauchamp i in. 2018 ↓. ↑ Ponad trzy miliardy złotych na innowacje z NCBR. Nie tylko dla przedsiębiorców, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ O PFR Ventures, PFR Ventures [dostęp 2019-06-13]. ↑ bValue – New Angel VC [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ Strona główna, Czysta3 [dostęp 2020-04-30] (pol.). ↑ wyróżniony przez TechCrunch otrzymał 1 mln zł od funduszu MamStartup, 17 grudnia 2019 [dostęp 2020-04-30] (pol.). ↑ About the Fund – Experior Venture Fund, [dostęp 2019-06-13]. ↑ Kim jesteśmy?, Fidiasz EVC [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ About EIT InnoEnergy, [dostęp 2019-06-13] (ang.). ↑ Free Electrons: Searching for the World’s Best Energy Start-ups, [dostęp 2019-06-13] (ang.). ↑ People + Capital Performance = Funding + Growth, [dostęp 2019-06-13] (ang.). ↑ Inovo Venture Partners, Inovo [dostęp 2019-06-13] (ang.). ↑ About us – Market One Capital [dostęp 2019-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2019-03-27] (ang.). ↑ VC & Startup, MCI [dostęp 2019-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2019-04-16] (pol.). ↑ Fundusze venture capital PFR Ventures zainwestowały pierwsze 40 milionów złotych – Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej – Portal Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej [dostęp 2019-11-22] (pol.). ↑ Nowy fundusz VC we Wrocławiu. Ma 30 mln zł na inwestycje w startupy – Startup Wrocław, [dostęp 2019-11-22] (pol.). ↑ VFE – RST Ventures for Earth, [dostęp 2019-11-22]. ↑ Nowy fundusz na rynku: TDJ Pitango Ventures, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, 31 maja 2017 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ About us > TDJ Pitango Ventures, TDJ Pitango Ventures [dostęp 2019-06-13] (ang.). Bibliografia Magdalena Beauchamp, Julia Krysztofiak-Szopa: Złota księga venture capital w Polsce 2018. Warszawa: Fundacja Startup Poland, 2018. ISBN 978-83-948788-2-5. Julia Krysztofiak-Szopa, Monika Wisłowska: The Golden Book of Venture Capital in Poland 2019. Warszawa: Startup Poland, 2019-06-06. ISBN 978-83-948788-6-3. Venture Capital w Polsce. W: Anna Rosa: Zeszyty Naukowe Instytutu Ekonomii i Zarządzania. T. 20. Cz. 2. Wydział Nauk Ekonomicznych – Politechnika Koszalińska, 2016-12-30. Sławomir Antkiewicz. Fundusze wysokiego ryzyka w Polsce na przykładzie Narodowych Funduszy Inwestycyjnych. „Studia Gdańskie”. V, s. 259–275, 2008. Gdańsk: Wydawnictwo Gdańskiej Wyższej Szkoły Humanistycznej. ISSN 1731−8440. Michał Żółtowski, Olga Majchrak, Mateusz Zreda: Fundusze Venture Capital – BRIdge Alfa – zagadnienia prawne i merytoryczne. Warszawa: Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, 2017. ISBN 978-83-948439-1-5. Linki zewnętrzne Raporty fundacji Startup Polandpde

Fundusze VC, czyli inaczej venture capital, to różnego rodzaju jednostki, które dokonują inwestycji w początkujące przedsiębiorstwa na niepublicznym rynku w zamian za udziały lub akcje. Jedną z form funduszy VC są fundusze seed capital, o których mówiliśmy w poprzednim poście, a które wyróżnia zasilanie nowych pomysłów lub jedynie koncepcji, a więc pierwszej fazy działania projektu. Poprzez VC finansowane są najczęściej innowacyjne, technologiczne przedsiębiorstwa, które obarczone są wysokim ryzykiem, ale jednocześnie mogą przynosić ponadprzeciętne zwroty z inwestycji. Celem jest osiągnięcie zysku będącego efektem wzrostu wartości firmy, a nie samej działalności produkcyjnej lub usługowej. Venture capital to przykład tzw. smart money, czyli formy inwestycji, która poza kapitałem obejmuje także mentoring i doradztwo. Inwestor, który płacąc określoną kwotę staje się udziałowcem przedsiębiorstwa, wspiera je swoją wiedzą i doświadczeniem i pomaga mu w rozwoju, co niekiedy jest dużo bardziej pożądane niż samo finansowanie. Przed rozpoczęciem wysyłania projektów do funduszy VC warto przeprowadzić ich wstępną analizę. Poszukać informacji na temat warunków inwestowania przez dany fundusz (zwłaszcza tego, czy są zainteresowani pakietem mniejszościowym czy większościowym), formą przesyłania formularzy (pitch deck, teaser, biznesplan itd.) oraz dokonać analizy rodzaju projektów, w które inwestuje – niektóre fundusze czują się dobrze wyłącznie w wybranych branżach, w których mają najwięcej doświadczenia. Poniżej znajduje się lista wybranych funduszy venture capital w Polsce. SpeedUp Venture Capital Group ul. Obornicka 330 60–689 Poznań, Poland 48 61 827 09 99 zglosprojekt@ Fundusz inwestuje w perspektywie od 3 do 8 lat w projekty obarczone wysokim ryzykiem kierując się kryteriami siły zespołu, wartości budowanej przez produkt i potencjału rynkowego. Najlepszą drogą kontaktu z funduszem jest rekomendacja projektu przez osobę z kręgu kontaktów zawodowych funduszu, kontakt przez LinkedIn lub na branżowych spotkaniach. W ostateczności fundusz przyjmuje pitch decki i teaser’y wysyłane za pośrednictwem poczty e-mail. Projekty, w które zainwestował fundusz to rozpoznawalne w świecie startupów rozwiązania, takie jak Zencard, Ifinity, Legimi, Starbroker, Black Pearls Advisory al. Grunwaldzka 472, 80-309 Gdansk 48 533 643 209 office@ Fundusz specjalizujący się w smart money, czyli kompleksowym wsparciu – finansowym (do 1 mln zł), mentorskim i doradczym. Koncentruje się na projektach technologicznych na wczesnym etapie rozwoju głównie w zakresie rozwiązań poprawiających jakość życia, rolnictwa, produkcji żywności oraz sektora kosmicznego. W portfolio funduszu znajdują się takie pomysły jak: Tokeo, Parkanizer, Tiketto, Quantum Lab. Experior Venture Fund ul. Cybernetyki 9 02-677 Warszawa 48 22 462 73 90 office@ Experior Venture Fund został utworzony z Krajowym Funduszem Kapitałowym (KFK), którego środki finansowe pochodzą z Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. Zainwestowane w projekt środki mają na celu podwyższenie kapitału własnego spółki poprzez objęcie przez fundusz pakietu mniejszościowego lub niewiele większego niż 50%. W portfolio znajdują się takie projekty jak: iTaxi, Fuero Games, XTRF, Tourmedica. IQ Partners ul. Rzymowskiego 53 02-697 Warszawa Budynek Adgar Wave, wejście A 48 22 567 00 00 biuro@ info@ Podmiot inwestycyjny specjalizujący się we wsparciu projektów w różnych fazach rozwoju (w tym seed i startup) z sektorów internetu, mobile, e-commerce oraz IT. Fundusz wsparł takie projekty jak: Prowly, Antyweb, Triverna, Jojo Mobile. MCI Management Warszawskie Centrum Finansowe ul. Emilii Plater 53, XXI p., 00-113 Warszawa, Polska (+48) 22 540 73 80 office@ Jeden z wiodących funduszy w Europie Środkowo-Wschodniej, powstały w 1999 roku i notowany na GPW od 2001 roku. Realizuje inwestycje w spółki w początkowym etapie działalności, w fazie wzrostu i ekspansji. Specjalizuje się w projektach z zakresu nowych technologii i ochrony środowiska. W portfolio znajdują się Prowly, iZettle, MyBaze. Giza Polish Ventures ul. Narbutta 20/33, 02-541 Warszawa 48 22 208 62 42 info@ Fundusz, którego merytorycznym sponsorem jest jeden z najbardziej renomowanych funduszy VC w Izraelu, Giza Venture Capitals. Inwestuje w projekty na różnym etapie rozwoju, jeżeli posiadają one duży potencjał międzynarodowy. Specjalizuje się w dziedzinach IT, mediów, internetu, nauki, Wsparte przez fundusz startupy to Teroplan, Vivid Games, Audioteka, NanoVelos. Online Venture Sp. z Malczewskiego 139 80-114, Gdańsk 48 (58) 728 27 07 inwestycje@ Powstały w 2012 roku Online Venture inwestuje w przedsięwzięcia biznesowe z branży internetowej i technologii mobilnych w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej w kwotach 50-700 tys. zł. Fundusz nie inwestuje w pomysły – wnioskodawca musi mieć przygotowany chociaż zarys projektu, posiadać zaangażowany i zdeterminowany zespół i jasną wizję rozwoju. Atutem projektu jest jego międzynarodowy potencjał. Ostatnie projekty zrealizowane przy wsparciu Online Venture to: Gifty, Customer iCare, Playdingo. Protos Venture ul. Wilcza 28/5 00-544 Warszawa Fundusz VC inwestujący w Polsce i za granicą, stworzony przez doświadczonych przedsiębiorców, którzy wspierają startupy finansowo i merytorycznie. W portfolio funduszu znalazły się takie projekty jak: Positionly, Allani, Shoplo, Lavito, Kekemeke, Gamekit. SATUS Venture Sp. z ul. Oleandry 2 30-063 Kraków 012 294 72 15 biuro@ Grupa podmiotów zarządzająca funduszami seed i VC, włączająca się w innowacyjne działania z branż ICT, biotechnologii czy inżynierii, w szczególności te we wczesnej fazie rozwoju. Grupa łączy potencjał i zalety funduszy inwestycji zamkniętych, tradycyjnej sieci aniołów biznesu oraz instytucji naukowo-badawczych. Grupa wsparła takie projekty jak Husarion, Kangur Elektronics, Legimi, OpenCard, SentiOne, Aligo Capital Sp z Gdański Park Naukowo – Technologiczny Ul. Trzy lipy 3 80-172 Gdańsk 659 954 150 inwestycje@ Fundusz specjalizuje się we wsparciu doradczym i kapitałowym (do 1 mln zł) projektów we wczesnej fazie realizacji z obszaru zaawansowanych technologii, medycyny, chemii, OZE, ochrony środowiska, biotechnologii, IT/ICT. Fundusz zainwestował w Emerald i dr Pocket. Quality Business Network QBN Seed Fund ul. prof. Życzkowskiego 14 lok. 90 31-864 Kraków 732 929 733 office@ Proces wsparcia startupów przez QBN Fund opiera się na kilku etapach. W pierwszej fazie – akceleracja biznesu w Polsce. Następnie umożliwienie startupom wyjazdu do Stanów Zjednoczonych na okres 3 miesięcy i rozwoju pod okiem mentorów. Ten etap docelowo kończy się rundą finansowania liczoną w milionach dolarów, a wybrane startupy oceniane są przez stronę amerykańską. Ostatecznie, te z wysokim potencjałem, mają zagwarantowane wsparcie finansowe ze strony QBN Fund. TechMine Fund Sp. z ul. Grabowa 2 , 40-172 Katowice 48 32 720 23 25 kontakt@ TechMine wspiera przedsiębiorców finansowo, operacyjnie i strategicznie na różnych poziomach rozwoju biznesu. Dostarcza niezbędnych narzędzi oraz doradza w zakresie opracowania modelu biznesowego, stworzenia struktury organizacyjnej, opracowania planu dystrybucji, marketingu i PR. Pomaga także pozyskać środki z Unii Europejskiej (100-500 tys. zł) i nawiązać relacje międzynarodowe. eFund ul. Nowogrodzka 50 00-695 Warszawa 48 22 11 20 120 office@ Fundusz istniejący od 2011 roku, wspiera firmy planujące globalną ekspansję, poszukujące partnerów lub inwestorów na rynku amerykańskim, planujące otwarcie biura lub przedstawicielstwa na terenie Doliny Krzemowej. Warunkiem jest zaangażowanie i determinacja zespołu oraz działanie w branżach z wysokim potencjałem rozwoju (np. IT, high-tech, bio-tech, clean-tech). Innovation Nest 24th of November Ząbkowska 27/31, Warszawa partners@ Innovation Nest inwesuje we wczesnych fazach (seed i series A) w przedsiębiorstwa technologiczne z sektora B2B, których produkty lub usługi mają międzynarodowy potencjał. Jego zadaniem jest wspieranie lokalnych projektów i skalowanie ich na rynek globalny ze wsparciem kontaktów i funduszy z Doliny Krzemowej. Hedgehog Fund ul. Prosta 51, 9 piętro (Grupa Pracuj) 00-838 Warszawa Fundusz Aniołów biznesu inwestujący w pomysły z dziedziny technologii i komunikacji. Specjalizuje się w projektach z zakresu: marketplace, E-commerce, B2B, czy Internet of Things. Inwestuje maksymalnie do 1 mln PLN w zamian za udziały mniejszościowe. Hedgehog posiada w swoim portfelu takie inwestycje jak Allani, Evenea, Preply, Kekekmeke, czy Fuero Games. WSI Capital Sp. z Sp. komandytowa ul. Gwiaździsta 69F 01-651 Warszawa 48 (22) 718 41 30 biuro@ Podmiot zarządzający funduszami Venture Capital, który lokuje kapitał w spółki na różnych etapach rozwoju. Choć inwestują w startupy, to bliższe są im przedsiębiorstwa z udokumentowaną historią rynkową. Catmood Sp. z al. Solidarności 53/7 03-402 Warszawa 509-398-256 biuro@ European Venture Investment Group ul. Kobylińska 3 61-424 Poznań 48 61 226 13 40 kontakt@ Fundusz inwestycyjny typu Venture Capital wywodzący się Europejskiego Centrum Doradztwa Finansowego. Inwestuje w projekty na wczesnym etapie rozwoju, a także podmioty planujące ekspansję lub rozwój nowych produktów. Inwestycje odbywają się na zasadzie obejmowania udziałów za wkład pieniężny. Minimalna stopa zwrotu z inwestycji musi wynosić 30% rocznie. IdeaLab Venture Capital ul. Marii Curie-Skłodowskiej 3/63 35-094 Białystok Adres korespondencyjny: ul. Puławska 2 02-566 Warszawa 665 655 123 info@ Fundusz VC oferujący do 1 mln zł na rozwój pomysłu lub projektu w zamian za mniejszościowy pakiet udziałów. Pomaga dopracować pomysł i przygotować biznesplan. Wsparł takie projekty jak: Duon, Univail, Riftcat. Inventity Foundation ul. Chmielna 19 00-021 Warszawa 22 244 20 53 fundacja@ „Inventity – investors for inventions” to fundusz zalążkowy o modelu działania bazującym na wiedzy, innowacjach i współpracy. Inwestuje w projekty z sektorów odnawialnych źródeł energii, biotechnologii, medycyny, lifescience, chemii, ICT. Prometeia Ventures Ul. Strzegomska 138 (IV piętro) 54-429 Wrocław 48 71 33 72 814 biuro@ Prometeia Capital kooperuje z przedsiębiorcami planującymi rozpoczęcie działalności lub znajdujących się obecnie na etapie jej uruchamiania. Wpiera ich specjalistycznym know-how oraz kapitałem (od 50 do 800 tys. zł). Większe projekty realizuje wraz z partnerami w formie funduszy VC. Infini Sp. z ul. Żurawia 43 (II piętro) 00-680 Warszawa +48 22 629 26 36 infini@ Fundusz specjalizujący się w projektach badawczych, które przekuwa w dobrze prosperujące przedsiębiorstwa. Kryteriami inwestycyjnymi są zespół, potencjał rynkowy, model biznesowy, i wykorzystywana technologia. Wspierają projekty w początkowej fazie do wysokości 1 mln zł. Investin Sapieżyńska 10 00-215 Warszawa Polska tel: + 48 604 526 507 biuro@ Investin rozwija i finansuje zaawansowane technologie poprzez inwestycje VC oraz prowadzi programy akceleracji startupów. Portfolio obejmuje innowacyjne projekty oparte o wyniki prac B+R, mocną własność intelektualną oraz unikalny know-how branżowy. Prowadzą również fundusze zalążkowe adresowane do konkretnych branż i sektorów gospodarki, takich jak: technologie materiałowe, zasoby naturalne i energia, technologie informacyjne i komunikacyjne, technologie bezpieczeństwa i podwójnego zastosowania oraz obszar ochrony zdrowia i urządzeń medycznych. Skyline Ventures Al. Komisji Edukacji Narodowej 18, lok 3b, 02-797 Warszawa tel. 22/859 17 80 zarzad@ Fundusz typu VC, związany z Grupą Kapitałową Skyline Investment Rozpoczął działalność w 2010 r. Założony okres trwania funduszu to 10 lat. Kapitalizacja wynosi 40 mln zł, a kapitał na inwestycje dostarczają Skyline Investment i Krajowy Fundusz Kapitałowy Tar Heel Capital Al. Wojska Polskiego 41 lok 45 01-503 Warszawa (48) 22 121 17 38 office@ Fundusz typu Private Equity finansujący rozwój firm z udokumentowanymi wynikami, które mają potencjał do zajęcia pozycji lidera rynkowego. Zainwestował w takie spółki jak: Radpol, LiveChat Software, Apreo. Vertigo Investments Budynek Nefryt Domaniewska 39, 02-672 Warszawa 22 288 88 00 Waldemar Mierzejewski: @ Wojtek Stankiewicz: @ Tomasz Zofka: @ Typowy przedział inwestycji tego domu inwestycyjnego to spółki z przychodami w przedziale od 10 do 50 milionów złotych. Inwestują także w posiadające duży potencjał mniejsze spółki,a nawet gotowi są finansować wybrane pomysły biznesowe w ich początkowej fazie rozwoju. WinVentures Sp. z Budynek WOLF NULLO – parter ul. Francesca Nulla 2 00-486 Warszawa 698-619-428 @ WinVentures to fundusz typu multi stage VC inwestujący w firmy na etapie start-up i ekspansji, które zasila kwotą do 12 mln zł. Projekty o większym zapotrzebowaniu na kapitał, w które zainwestuje WinVentures, mogą liczyć na dalsze finansowanie w ramach podmiotów Grupy W Investments. Point Nine Capital Jaegerstrasse 65 10117 Berlin, Niemcy info@ Analizując polskie fundusze nie sposób pominąć Point Nine Capital, który co prawda ma swoją siedzibę w Berlinie, ale z chęcią inwestuje w projekty wywodzące się z Polski. Zainwestował w Brainly, DocPlanner, Kekemeke. Jest jednym z doskonałych przykładów na to, jak powinien funkcjonować fundusz VC.

Bridge Alfa to program realizowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR), w ramach którego fundusze Venture Capital otrzymują bezzwrotne wsparcie finansowe w zakresie funkcjonowania i realizacji inwestycji. Środki finansowe w tym programie pochodzą ze funduszy Unii Europejskiej. Obecnie, po kontrowersyjnych zmianach, maksymalna kwota inwestycji w jeden projekt inwestycyjnych to około 1 miliona złotych. Poniżej przedstawiam listę funduszy Bridge Alfa wybranych do dofinansowania, czyli tych które spełniły kryteria i uzyskały minimalną liczbę punktów. Odnoszę się do dwóch ostatnich rund konkursowych. W pierwszej z tych rund, w której uczestniczyłem jako ekspert i jeden z przewodniczych panelu ekspertów, wyłonionych zostało 21 funduszy. W drugiej rundzie – kryteria spełniło 57 funduszy, choć z informacji podawanych przez NCBR wynika, iż umowy ramowe z NCBR podpisało 50 z nich. Trzy rundy Bridge Alfa Fundusze Venture Capital już trzy razy korzystały ze wsparcia NCBR w ramach programu Bridge Alfa. Środkami dysponują obecnie fundusze, które skorzystały z dwóch ostatnich rund wsparcia od NCBR. Pierwsza runda Bridge Alfa (określana jako „pilotaż” miała miejsce w latach 2014-2015. W tym konkursie NCBR wyłonił wtedy 10 funduszy Venture Capital. Środki finansowe pochodzące z pierwszej rundy Bridge Alfa zostały już wyczerpane kilka lat temu. Poniżej przedstawiam listę funduszy Bridge Alfa, które zostały wyłonione przez NCBR w ramach dwóch kolejnych rund, czyli drugiej i trzeciej. Wyniki pierwszej z tych rund zostały ostatecznie rozstrzygnięte przez NCBR w 2016 roku. Rozstrzygniecie drugiej z tych rund nastąpiło w grudniu 2017 roku. Nieco szerzej odnoszę się również do trzeciej (ostatniej) edycji Bridge Alfa, czyli tej z 2017 roku, ponieważ wywołała ona wiele kontrowersji na rynku inwestycji Venture Capital. Inwestycje w projekty badawczo-rozwojowe (B+R) w fazie PoP i PoC Bridge Alfa to program NCBR, który jest skoncentrowany na udzielaniu wsparcia projektom badawczo-rozwojowym (B+R) w fazach Proof-of-Principle i Proof-of-Concept, czyli najwcześniejszych fazach w rozwoju projektu. Ogólna konstrukcja programu Bridge Alfa polega na tym, iż fundusze Venture Capital udzielają wsparcia i dokonują wejść kapitałowych w projekty, korzystając dodatkowo z niezwrotnego wsparcia ze strony NCBR. Celem inwestycji funduszy powołanych w ramach Bridge Alfa muszą być projekty z tzw. polskim pierwiastkiem. Oznacza to między innymi, że powstała w wyniku inwestycji spółka musi mieć siedzibę i „centrum kompetencji zarządczych” na terenie Polski oraz realizować tu projekt. Poniższe definicje przedstawiam w oparciu o informacje zamieszczone w publicznie dostępnej dokumentacji projektowej Bridge Alfa. Proof-of-Principle (PoP) Proof-of-Principle (PoP) to faza projektu badawczo-rozwojowego (B+R), która polega na wczesnej (wstępnej) weryfikacji pomysłu, w czasie której realizowane są: badania przemysłowe i eksperymentalne prace rozwojowe,wstępna ocena potencjału projektu B+R,analizy otoczenia konkurencyjnego,zdefiniowanie planu badawczego i pierwszych kamieni milowych rozwoju projektu B+R. Realizacja tej fazy może, ale nie musi, być realizowana przez fundusz Bridge Alfa w ramach odrębnego podmiotu (spółki). Proof-of-Concept (PoC) Proof-of-Concept (PoC) to faza projektu badawczo-rozwojowego (B+R), która następuje po fazie Proof-of-Principle. Ta faza polega na właściwej weryfikacji pomysłu przez fundusz Bridge Alfa. Obejmuje ona badania przemysłowe i prace rozwojowe, a wyniki (jeśli pozytywne) w typowych sytuacjach umożliwią: pełne zgłoszenie patentowe lubprzejście do fazy międzynarodowej zgłoszenia pierwszeństwa w trybie PCT lubkomercyjne wykorzystanie wyniku tego projektu. Ze względu na bardziej zaawansowany etap prac faza PoC zwykle realizowana jest przez prawnie wyodrębniony podmiot dedykowany do realizacji takiego projektu (np. spółkę z Konstrukcja funduszu NCBR Bridge Alfa Konstrukcje funduszu działające w ramach Bridge Alfa różniły się od siebie w zależności od poszczególnych konkursów ogłaszanych przez NCBR. Dofinansowanie inwestycji przez NCBR stanowi czterokrotność kwoty inwestowanej przez fundusz Bridge Alfa. Innymi słowy, kwota, którą otrzymuje projekt inwestycyjny wybrany przez fundusz, w 80% pochodzi od NCBR. Kwota dofinansowania nie może przekroczyć 200 tysięcy EUR. Budżet funduszu składa się z budżetu operacyjnego i budżetu inwestycyjnego. Budżet operacyjny funduszu Bridge Alfa obejmuje: 1). koszty wynagrodzeń członków zespołu funduszu,2). koszty administracyjne funkcjonowania funduszu, w tym również koszty promocji i monitorowania,3). koszty analiz projektów B+R,4). badania technologiczne. Cześć budżetu operacyjnego funduszu Bridge Alfa musi być przeznaczona na wsparcie pomysłodawcy w zakresie działań B+R w fazie PoP. Budżet inwestycyjny funduszu Bridge Alfa to wydatki związane z inwestycją w dany projekt. Może ona przyjąć formę wsparcia pomysłodawcy czy zespołu pomysłodawców poprzez umowę o współpracy w fazie Proof-of-Principle oraz typowego wejścia kapitałowego w spółkę w fazie Proof-of-Concept. Bridge Alfa NCBR 2016 Pełna nazwa konkursu ogłoszonego przez Fundusze Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) to: Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014- 2020, Działanie Prace B+R finansowane z udziałem funduszy kapitałowych, Poddziałanie „Wsparcie Projektów badawczo-rozwojowych w fazie preseed przez fundusze typu proof of concept – BRIdge Alfa”. Wyniki tego konkursu zostały ogłoszone przez NCBR w 2016 roku. W ramach omawianego konkursu NCBR wyłonił 23 fundusze VC. Łączna kwota dofinansowania w ramach tego konkursu wyniosła to 508 milionów złotych. W tej rundzie Bridge Alfa łączne zaangażowanie finansowe funduszu w jeden projekt (fazy PoP i PoC) nie mogło normalnie przekroczyć 1 milionów złotych. W przypadkach uzasadnionych i umotywowanych przez fundusz Bridge Alfa i za zgodą NCBR, wartość wejścia kapitałowego mogła być zwiększona o maksymalnie 2 miliony złotych (łącznie nie więcej niż 3 miliony). Ta sytuacja uległa zmianie na początku drugiej połowy 2018 roku. PO tych zmianach piszę szeroko poniżej przy okazji komentarza dotyczącego edycjii trzeciej konkursy, czyli Bridge Alfa NCBR 2017. Inwestycja funduszu w fazę Proof-of-Principle nie wymaga zgody NCBR, jeśli kwota takiej inwestycji (tzw. udzielanego wsparcia) nie przekracza 50 tysięcy złotych. Niektóre z wyłonionych funduszy to „Alfy” z pierwszej edycji programu Bridge Alfa, a inne to nowe podmioty, ale z zespołami mającymi doświadczenie z tych pierwszych „Alf”. Wejścia kapitałowe powinny być dokonane prze fundusze Bridge Alfa w okresie nie dłuższym niż 5 lat, choć ten okres zależy od przyjętej strategii konkretnego funduszu. Lista funduszy Bridge Alfa NCBR 2016 Poniżej przedstawiam listę funduszy, które zostały wyłonione w ramach konkursu ogłoszonego przez NCBR oraz zarekomendowane do podpisania umowy o dofinansowanie w ramach Bridge Alfa w 2016 roku. TeamVest Alfa (umowa rozwiązana) Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: sektor nowych materiałów, bio-rolnictwo i przetwarzanie żywności oraz ICT LQT Fund II Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: szeroko pojęte technologie poprawiające jakość życia w obliczu transformacji demograficznej Augere Health Food Fund Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: szeroko rozumiana branża spożywcza oraz produktów i usług prozdrowotnych Speedup Bridge Alfa Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: w szerokim znaczeniu innowacje technologiczne w zakresie oprogramowania i hardware Polski Instytut Badań i Rozwoju Inwestycje Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: nowe materiały, procesy ich wytwarzania z naciskiem na inżynierię chemiczną i procesową Kvarko Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: sektora biogospodarki rolno-spożywczej oraz sektorów leśno-drzewnego i środowiskowego Xplorer Fund Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: Internet rzeczy (Internet of Things, IoT) Infini Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: projekty o charakterze technologicznym oraz life science BlueLab Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: automatyzacja/robotyka/urządzenia b2b Innoventure Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: innowacyjne technologie i procesy przemysłowe. Akcelerator Technologiczny Gliwice Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: innowacyjne technologie i procesy przemysłowe. StartVenture@Poland 2 Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: innowacyjne technologie i procesy przemysłowe Vistula Bioventure Polska Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: branża zdrowia i nauki o życiu Bridge Alfa by YouNick Mint Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: inżynieria medyczna, leki, biotechnologie, chemia materiałowa, ICT, elektronika na polimerach, technologie kreacyjne Alfabeat ALFA Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: technologie informatyczne Data Invest Całkowity budżet funduszu: 15 mln złotychKoncentracja branżowa: technologie big data z głównymi obszarami zainteresowania: branża finansowa (fintech), bezpieczeństwa IT, technologiczna, SaaS, Internet Rzeczy, sztuczna inteligencja Impera Alfa Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: innowacyjne technologie, procesy i produkty sektora rolno-spożywczego i leśno-drzewnego NEX INVEST Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: szeroko rozumiana energetyka Leonardo Fund Całkowity budżet funduszu: 20 mln złotychKoncentracja branżowa: miedzy innymi innowacyjne technologie i procesy przemysłowe oraz zdrowe społeczeństwo AgriTech Hub Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: dedykowany sektorowi rolno-spożywczemu SImpact Fund Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: inwestycje w różne branże o charakterze social impact Leonarto Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: innowacyjne technologie i procesy przemysłowe oraz zdrowe społeczeństwo Prometeia Innovation Fund Całkowity budżet funduszu: 30 mln złotychKoncentracja branżowa: rozwiązania z szeroko pojętego obszaru tzw. internetu rzeczy (internet of things, IoT) NCBR Bridge Alfa 2017 W ramach trzeciego konkursu Bridge Alfa NCBR wyłonił 57 fundusze Venture Capital. Łączna kwota wnioskowanego dofinansowania to blisko 1,88 mld złotych (informacja NCBR z 31 października 2018 roku). Wstępne konkursy wyniki zostały ogłoszone przez NCBR w grudniu 2017 roku, ale pełna lista została ogłoszona w 2018 roku. Nabór do tej edycji programu Bridge Alfa został przeprowadzany w pierwszej połowie października 2017 roku. Poniżej krótko się odniosę do dwóch kwestii związanych z tą edycją programu Bridge Alfa, które wywołały wiele kontrowersji, czyli: prawo pierwszeństwa NCBR,zmiana maksymalnej kwoty inwestycji na 1 projekt. Prawo pierwszeństwa dla NCBR W odróżnieniu od poprzednich edycji Bridge Alfa, w tej edycji NCBR przyznał sobie prawo pierwszeństwa w obszarze przejęcia udziałów w firmie czy własnosci intelektualnej takiej firmy. W ramach tego prawa NCBR może również wyznaczyć podmiot, który dokona takiego wykupu. Ogólnie, prawo pierwszeństwa polega na tym, iż jeden ze wspólników spółki ma prawo odkupu udziałów, które zamierza sprzedać inny wspólnik. Cena odkupu tych udziałów przez wspólnika z prawem pierwszeństwa to cena zaoferowana przez potencjalnego kupującego. Samo prawo jest dość szeroko stosowane i akceptowane na rynku inwestycji VC. Zawsze jest ono przedmiotem negocjacji pomiędzy stronami. Uzgodnienie szczegółowej procedury i roli stron, a następnie zapisanie tego prawa w umowie inwestycyjnej i umowie spółki jest często bardzo trudne. W przypadku „prawa pierwszeństwa”, które przyznał sobie NCBR, występuje problem dotyczący ceny wykupu udziałów. Cena wykupu ma być oparta nie o cenę, wynikającą z potencjalnej transakcji, ale o wycenę przeprowadzaną przez zaakceptowanego przez NCBR specjalistę w obszarze wycen. Z teorii i praktyki rynkowej wynika, że wycena firmy nie może być utożsamiana z ceną, która jest ustalana w ramach negocjacji pomiędzy stronami. Dodatkowo, wartość firmy nie jest wartością obiektywną i zależy od wielu czynników, w tym również na przykład od tego kim jest strona przejmująca. W praktyce, „wycena” i cena, wynikająca z transakcji przejecia, mogą się istotnie od siebie różnić. Tak sformułowane prawo pierwszeństwa może istotnie pogorszyć sytuację negocjacyjną funduszu podczas rozmów z potencjalnymi inwestorami dotyczących wyjścia kapitałowego (exit) funduszu Bridge Alfa z danego projektu inwestycyjnego. Ograniczenie kwoty maksymalnej inwestycji na jeden projekt Na początku sierpnia 2018 roku NCBR poinformował fundusze o istotnej zmianie w programie Bridge Alfa. Zmiana ta polegała na zmniejszeniu maksymalnej kwoty inwestycji funduszu przypadającej na jeden projekt. Według zasad konkursowych, maksymalna kwota inwestycji na jeden projekt wynosiła 3 mln złotych. Nowa maksymalna kwota inwestycji przypadająca na jeden projekt to 250 tysięcy euro, czyli około 1 mln złotych. Wcześniej maksymalna kwota wsparcia ze strony NCBR na jeden projekt inwestycyjny wynosiła 2,4 mln złotych, a teraz 200 tysięcy euro, czyli około 850 tysięcy złotych. Zmiana ta została ogłoszona przez NCBR już po przedstawieniu wyników konkursu. NCBR tłumaczył ją jako rezultat dostosowania się prawa polskiego do zmian w prawie Unii Europejskiej (środki programu Bidge Alfa pochodzą z Unii Europejskiej). Takie uzasadnienie powoduje co najmniej dwie wątpliwości: Czy tych zmian NCBR nie powinno uwzględnić w dokumentacji konkursowej? Ustanawianie prawa w UE to proces długotrwały, charakteryzujący się interpretacja, którą przyjął NCBR jest prawidłowa? Wiele kancelarii prawnych podważało ścieżkę interpretacji przyjętą przez NCBR. Wpływ zmiany maksymalnej kwoty na inwestycję w fundusze Bidge Alfa Zmiany, które nastąpiły, mogą negatywnie wpłynąć na kalkulację rentowności funduszu Bridge Alfa oraz poziomu ryzyka inwestorów funduszu. W związku z wprowadzonymi zmianami w programie Bridge Alfa pojawiają się co najmniej trzy problemy: nieuniknione zwiększenie kosztów operacyjnych funduszu i jego inwestorów,liczba potencjalnych celów inwestycyjnych w niektórych branżach będzie niewystarczająca,niska kwota inwestycji per projekt będzie dyskwalifikować projekty z części branż. Poniżej odniosę się pokrótce do przytoczonych przeze mnie problemów. Wzrost kosztów i ryzyka po stronie funduszu i jego inwestorów Zmniejszenie maksymalnej kwoty inwestycji funduszu Bridge Alfa na projekt oznacza zwiększenie liczby projektów, w które fundusz musi zainwestować (zakładam, że całkowita kwota na inwestycje pozostaje bez zmian). Można ogólnie stwierdzić, iż przeciętny fundusz Bridge Alfa będzie musiał zainwestować w około 3 razy więcej projektów niż przedstawił w dokumentacji konkursowej. Konkretna liczba inwestycji będzie zależała od specyfiki założeń przyjętych przez fundusz w strategii i polityce inwestycyjnej. Przykładowo, znaczenie będzie miał podział inwestycji pomiędzy fazami PoP i PoC. Dla wielu funduszy Bridge Alfa przeprowadzenie inwestycji w zwiększoną liczbę projektów nie będzie możliwa ze względu na specyfikę branży. Przykładowo, mam duże wątpliwości czy w Polsce znajdzie się wystarczająco dużo projektów związanych z Life Science. Zmniejszenie maksymalnej kwoty inwestycji funduszu Bridge Alfa na projekt oznacza, że fundusz musi przeprowadzić szersze działania związane z poszukiwaniem i selekcją projektów inwestycyjnych. Te szersze działania oznaczają wyższe koszty, a te nie zostały uwzględnione w budżetach operacyjnych funduszy przedstawianych w konkursie. O sposobie poszukiwania projektów inwestycyjnych przez fundusze VC (tzw. lejek) pisałem między innymi w dwóch tekstach: Teaser inwestycyjny. Jak napisać? PrzewodnikPoszukiwanie inwestora – 3 ważne materiały inwestycyjne Wyższe koszty i więcej czasu Poszukiwanie projektów, które znajdują się w fazach PoP i PoC, charakteryzuje się wyższymi kosztami niż w przypadku projektów na późniejszych fazach rozwoju, czyli tzw. startupów. Wynika między innymi z tego, że inwestycje w prace badawczo-rozwojowe wymagają od funduszu przyjęcia bardziej aktywnej postawy w procesie poszukiwania projektów niż w przypadku projektów w późniejszych fazach rozwoju. Część z potencjalnych projektodawców to osoby związane ze środowiskiem naukowym, których wiedza o inwestycjach kapitałowych i zasadach działania funduszy Venture Capital jest, oględnie mówiąc, bardzo ograniczona. Powoduje to, że „pozyskanie” takiego projektu inwestycyjnego i „zamknięcie dealu” przez fundusz wymaga dodatkowego czasu. Dodatkowo, dla wielu branż, kwota inwestycji funduszu Bridge Alfa na poziomie 1 miliona złotych nie będzie uzasadniona ekonomicznie. Przykładem mogą być projekty z obszaru Life Science, branży energetycznej czy projektów związanych z ochroną środowiska. Lista funduszy Bridge Alfa 2017 Poniżej przedstawiam pełną listę funduszy, które zostały wyłonione w ramach tego konkursu. Do opisu strategii inwestycyjnych części funduszy Bridge Alfa wykorzystałem między innymi dostępne informacje publikowane na stronach NCBR. Według informacji przedstawionych przez NCBR umowy podpisało 50 z 57 wyłonionych w konkursie funduszy. HUMAN ALFA SP. Z Tytuł projektu: Human Alfa-wspieramy liderów nowej industrializacji przyjaznej człowiekowiWnioskowana kwota dofinansowania: 31 680 000,00 złKoszt całkowity projektu: 39 600 000,00 zł Fundusz poszukuje projektów z szeroko pojętej branży ochrony zdrowia, energii odnawialnej, automatyzacji oraz robotyki procesów przemysłowych. WOJCIECH BURKOT SPÓŁKA KOMANDYTOWA Tytuł projektu: Inwestycje w projekty B+R za pośrednictwem ASI Bitspiration Booster – Bridge kwota dofinansowania: 40 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 50 000 000,00 zł Fundusz koncentruje się w szczególności, ale nie wyłącznie, na następujących obszarach: sztuczna inteligencja, internet rzeczy, uczenie maszynowe, technologie finansowe, biotechnologia, technologie medyczne. BIB ALFA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Ekstraktor nowoczesnych polskich BioInfo-technologii o globalnym potencjale – skuteczne Smart Money wdrażające unikatowe projekty B+R w celu spotęgowania ich wartości rynkowejWnioskowana kwota dofinansowania: 32 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 40 000 000,00 zł Fundusz inwestuje przede wszystkim w następujące obszary: biotechnologia, technologia chemiczna i farmaceutyczna, ekologiczna energia, wysokie technologie, technologie medyczne i informatyka (w tym fintech). „HYPERION ALFA” SPÓŁKA Z OGRANICZONA ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Hyperion Alfa – fundusz wparcia innowacyjnych projektów high-tech w fazach Proof of Principle i Proof of ConceptWnioskowana kwota dofinansowania: 27 840 000,00 złKoszt całkowity projektu: 34 800 000,00 zł IGS INVESTMENT SPÓŁKA Z OGRANICZONA ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: IGS Investment – wsparcie finansowo-doradcze najlepszych polskich projektów B+R we wczesnych fazach Proof-of-Concept i kwota dofinansowania: 24 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 30 000 000,00 zł POLISH RESEARCH INNOVATION VENTURES SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: PRIV – kluczowy podmiot ekosystemu finansowania B+R w obszarze life science oraz produkcji i magazynowania energiiWnioskowana kwota dofinansowania: 39 999 997,00 złKoszt całkowity projektu: 49 999 997,00 zł ABAN ALFA FUND SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: ABAN ALFA FUND jako Fundusz łączący (i) najskuteczniejsze praktyki wspierania rozwoju technologicznych start-upów z (ii) know-how odnoszących sukcesy rynkowe przedsiębiorców i zespołu Funduszu w celu wieloaspektowego wsparcia projektów B+R wywodzącym się ze środowiska polskich jednostek naukowych i umożliwienia ich skutecznej komercjalizacjiWnioskowana kwota dofinansowania: 32 000 001,60 złKoszt całkowity projektu: 40 000 002,00 zł Główne obszary inwestycji tego funduszu Bridge Alfa to: Technologie inżynierii medycznej, w tym biotechnologie medyczne,Diagnostyka i terapia chorób cywilizacyjnych oraz w medycynie spersonalizowanej,Biotechnologiczne procesy i produkty chemii specjalistycznej oraz inżynierii środowiska,Przetwórstwo żywności ze szczególnym,Wielofunkcyjne materiały i kompozyty o zaawansowanych właściwościach,Automatyzacja i robotyka procesów technologicznych. ENERFUND SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Z SIEDZIBĄ W LUBINIE Tytuł projektu: Enerfund – high risk capital for energy/smart city/new materials kwota dofinansowania: 30 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 37 500 000,00 zł Funduszu koncentruje się na innowacjach możliwe do wdrożenia w ramach gałęzi przemysłu związanych przede wszystkim z (1) energetyką, (2) poprawą komfortu życia w miastach, (3) wykorzystaniem inteligentnych materiałów, czy (4) ochroną środowiska. MEDINICE SPÓŁKA AKCYJNA Tytuł projektu: Fundusz MediAlfaWnioskowana kwota dofinansowania: 20 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 25 000 000,00 zł Fundusz inwestuje w projekty z obszaru lifescience do zastosowania w kardiologii i kardiochirurgii. EPIC ALFA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Epic Alfa fundusz zaawansowanych technologii w fazie PoP i PoCWnioskowana kwota dofinansowania: 32 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 40 000 000,00 zł Ten fundusz Bridge Alfa inwestuje w obszarach nowoczesnych technologii materiałowych, Internet of Things (IoT), rozwiązań dla energetyki oraz technologii przetwarzania danych i komunikacji (ICT). EVIG ALFA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: EVIG Alfa jako wsparcie inwestycyjne projektów technologicznych o charakterze badawczo-rozwojowym, we wczesnej fazie, wywodzących się z polskiego środowiska akademickiego i posiadających potencjał komercjalizacji na skalę światowąWnioskowana kwota dofinansowania: 39 840 000,00 złKoszt całkowity projektu: 49 800 000,00 zł Fundusz koncentruje się na projektach w ramach Internetu Rzeczy dedykowanych dla branż FinTech, MedTech oraz CleanTech. TAR HEEL CAPITAL ALFA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Stworzenie Tar Heel Capital ALFA na rzecz wsparcia rozwojowego i inwestycyjnego innowacyjnych przedsięwzięć B+R w fazie Proof of Principle i Proof of ConceptWnioskowana kwota dofinansowania: 20 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 25 000 000,00 zł Obszary inwestycji tego funduszu Bridge Alfa to między innymi: inteligentne sieci i technologie geoinformacyjne, inteligentne technologie kreacyjne, cloud computing. SATUS PARTNERS SPÓŁKA Z OGRANICZONA ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Alfa Games – B+R+GamesWnioskowana kwota dofinansowania: 40 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 50 000 000,00 zł 156 CAPITAL SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: 156 Capital AlfaWnioskowana kwota dofinansowania: 40 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 50 000 000,00 zł EDTECHHUB SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ DZIAŁALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Edukacja zmienia świat – EdTechHub – fundusz oferujący wsparcie projektów badawczo-rozwojowych, dedykowany sektorowi technologii edukacyjnych inwestujący w działania B+R w fazach PoP i PoCWnioskowana kwota dofinansowania: 28 800 000,00 złKoszt całkowity projektu: 36 000 000,00 zł Specjalizacją funduszu są technologie w edukacji, a szczególnie projekty, w których nowe technologie wspierają procesy zdobywania wiedzy i umiejętności. SCANDERIA VENTURE SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Scanderia Venture – Inkubator projektów B+R w sektorach life science, IoT, ICTWnioskowana kwota dofinansowania: 38 400 000,00 złKoszt całkowity projektu: 48 000 000,00 zł Funduszposzukuje projektów z obszaru: Life Science, urządzeń medycznych, Internetu Rzeczy, Wirtualnej Rzeczywistości oraz technologii ICT. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: prawdziwy biznes zaczyna się od naukiWnioskowana kwota dofinansowania: 20 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 25 000 000,00 zł Fundusz inwestuje w nowe technologie w medycynie, a w tym między innymi z zakresu: bioinformatyki, Informatycznych narzędzi medycznych oraz telemedycyny. PLATINUM ALFA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Innowacyjne technologie poprawiające efektywność i jakość opieki medycznejWnioskowana kwota dofinansowania: 36 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 45 000 000,00 zł Fundusz koncentruje się na obszarze Life Science (np. pomiar otoczenia człowieka z wykorzystaniem technologii i danych pochodzących z urządzeń zainstalowanych w otoczeniu), a w tym między innymi: technologie inżynierii medycznejsensory (w tym biosensory) i inteligentne sieci sensoroweinteligentne sieci i technologie geoinformacyjneinteligentne technologie kreacyjne TREDECIM ASSET MANAGMENT Tytuł projektu: Tredecim Innovation Fund – wsparcie projektów B+RWnioskowana kwota dofinansowania: 40 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 50 000 000,00 zł Fundusz inwestuje w Inteligentne sieci i technologie geoinformacyjne, a w tym między innymi: Internet of Things, Cyberbezpieczeństwo, Uczenie maszynowe, Sztuczna inteligencja, Przetwarzanie i zarządzanie dużymi zbiorami danych (BIG data), Analiza danych zgromadzonych w chmurach oraz optymalizacja efektywności i szybkości pracy chmur obliczeniowych. MEDVENTURE SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Rozwój młodych innowacyjnych przedsiębiorstw rozwijających technologie medyczne oraz teleinformatyczne dla ochrony zdrowiaWnioskowana kwota dofinansowania: 40 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 50 000 000,00 zł OPTY VENTURES SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Fundusz OPTY VENTURES na rzecz wsparcia i rozwoju innowacyjnych projektów B+R w fazie Proof of Principle i Proof of kwota dofinansowania: 32 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 40 000 000,00 zł Ten fundusz Bridge Alfa będzie finansował projekty w obszarach: MedTech, Biotech / Life Science, Digital Healthcare oraz oportunistycznie w innych branżach. INVENTO CAPITAL SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Utworzenie funduszu lnvento Capital inwestującego w projekty badawczo-rozwojoweWnioskowana kwota dofinansowania: 28 800 000,00 złKoszt całkowity projektu: 36 000 000,00 zł POLSKI FUNDUSZ AKCELERACYJNY SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Finansowanie projektów B+R z Polskim pierwiastkiem przez Polski Fundusz Akceleracyjny w ramach programu „BRidge Alfa” finansowanego ze środków w ramach Działania „Prace B+R finansowane z udziałem funduszy kapitałowych” Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014 – 2020Wnioskowana kwota dofinansowania: 40 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 50 000 000,00 zł VC LINK SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: VC LINK – Fundusz Alfa inwestujący w projekty B+R dla zastosowań przemysłowychWnioskowana kwota dofinansowania: 39 999 000,00 złKoszt całkowity projektu: 49 998 750,00 zł Fundusz inwestuje w projekty z obszaru inżynierii materiałowej, fizyki, chemii, elektrotechniki, elektroniki, informatyki i automatyki przemysłowej, których wyniki mogą być zastosowane między innymi w przemyśle energetycznym, AGD, motoryzacyjnym, tworzyw sztucznych czy medycznym. TECH-IMPACT FUND SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: „Prace B+R realizowane ze wsparciem funduszy kapitałowych”Wnioskowana kwota dofinansowania: 36 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 45 000 000,00 zł Ten fundusz Bridge Alfa poszukuje projektów z zakresu IT w połączeniu hardware’u i software’u. 303 INNOVATION FUND SP. Z Tytuł projektu: 303 lnnovation FundWnioskowana kwota dofinansowania: 40 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 50 000 000,00 zł GT TECHNOLOGIES SP. Z Tytuł projektu: GT TechnologiesWnioskowana kwota dofinansowania: 40 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 50 000 000,00 zł Ten fundusz Bridge Alfa inwestuje w branżach chemii przemysłowej, pozyskiwania, przetwórstwa i wykorzystywania surowców naturalnych, energetyki i elektroenergetyki, gospodarki wodno-ściekowej, zarządzania odpadami, biomateriałów i biochemii, edukacji, efektywne lub odnawialne źródeł energii (EEC, Energy Environment Cleantech). DISCOVERY VENTURES SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Discovery Ventures / BRIdge Alfa wypełnienie luki podażowej projektów w obszarze Quality of life poprzez inwestycje w projekty w fazie PoP i PoCWnioskowana kwota dofinansowania: 39 360 000,00 złKoszt całkowity projektu: 49 200 000,00 zł Discovery Ventures inwestuje w projekty należące do obszaru QUALITY OF LIFE, a w tym między innymi w zakresie: zdrowia społecznego, leków, suplementów diety, materiałów leczniczych, urządzeń medycznych, ponadto nanotechnologie, biosensory i inteligentne sieci sensoryczne (IoT), systemy informatyczne, sztuczna inteligencja, machine learning, analiza big data, których zastosowanie podnosi jakość życia. GREEN ALPHA SP. Z O. O. Tytuł projektu: Green Alpha – akcelerator zielonych kwota dofinansowania: 40 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 50 000 000,00 zł Fundusz koncentruje się przede wszystkim na innowacyjnych technologiach, procesach i produktach sektora rolno-spożywczego i leśno-drzewnego. Dodatkowo, w kręgu zainteresowania funduszu są następujące obszary: technologie inżynierii medycznej, w tym biotechnologie medyczne,diagnostyka i terapia chorób cywilizacyjnych oraz w medycynie spersonalizowanej,innowacyjne technologie, procesy i produkty sektora rolno-spożywczego i leśno-drzewnego,żywność wysokiej jakości,sensory (w tym biosensory) i inteligentne sieci sensorowe,automatyzacja i robotyka procesów technologicznych,wysokosprawne, niskoemisyjne i zintegrowane układy wytwarzania, magazynowania, przesyłu i dystrybucji energii,wielofunkcyjne materiały i kompozyty o zaawansowanych właściwościach, w tym nanoprocesy i nanoprodukty. INNOLOGIC SEED FUND SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: InnoLogic Fund – finansowanie polskich projektów badawczo-rozwojowych w fazie PoP i PoCWnioskowana kwota dofinansowania: 23 040 000,00 złKoszt całkowity projektu: 30 000 000,00 zł BLITE FUND SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Blite Fund – Fundusz wspierający finansowo i merytorycznie innowacyjne projekty badawczo-rozwojowe w obszarze Inteligentnych technologii kreacyjnych – gier wideo i multimediówWnioskowana kwota dofinansowania: 20 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 25 000 000,00 zł ETGK BRIDGE SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: ETGK Bridge – fundusz wparcia projektów B+R w fazach Proof of Principle i Proof of ConceptWnioskowana kwota dofinansowania: 39 984 000,00 złKoszt całkowity projektu: 49 980 000,00 zł Ten fundusz Bridge Alfa koncentruje się na następujących obszarach minimalizacja wytwarzania odpadów, w tym niezdatnych do przetworzenia oraz wykorzystanie materiałowe i energetyczne odpadów (recykling i inne metody odzysku), jak i wielofunkcyjne materiały i kompozyty o zaawansowanych właściwościach, w tym nanoprocesy i nanoprodukty. LIFE VENTURES SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOSCIĄ Tytuł projektu: Life VenturesWnioskowana kwota dofinansowania: 40 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 50 000 000,00 zł BRIDGE ALFA PLUS BY GO ALFA SPÓŁKA Z OGRANICZONA ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA Tytuł projektu: BRIDGE ALFA PLUS – wsparcie innowacyjnych projektów B+RWnioskowana kwota dofinansowania: 18 500 000,00 złKoszt całkowity projektu: 25 000 000,00 zł PION TECHVENTURES SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Pion Techventures – Fundusz zajmujący się wsparciem projektów B+R opartych o materiały, oprogramowanie i urządzenia w ochronie kwota dofinansowania: 39 999 999,98 złKoszt całkowity projektu: 49 999 999,99 zł Fundusz inwestuje w nowe technologie, których zadaniem jest zwiększenie bezpieczeństwa oraz ochrona zdrowia. RDS FUND SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Nowa Ziemia Obiecana Seed FundWnioskowana kwota dofinansowania: 39 360 000,00 złKoszt całkowity projektu: 49 200 000,00 zł AMPLO VC SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: AMPLO VC – fundusz wsparcia projektów w fazie Proof of Principle i Proof of ConceptWnioskowana kwota dofinansowania: 50 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 40 000 000,00 zł Fundusz inwestuje w projekty z następujących obszarów: Automatyka i Robotyka,ICT/IT (IoT, Big Data, Machine Learning),Innowacyjne Materiały. SCITECH FUND SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Scitech Fund – technologie przyszłościWnioskowana kwota dofinansowania: 32 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 40 000 000,00 zł SPACE BRIDGE SP. Z Tytuł projektu: Space Bridge FundWnioskowana kwota dofinansowania: 35 728 000,00 złKoszt całkowity projektu: 44 660 000,00 zł HEYKA CAPITAL SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Wsparcie rozwoju innowacyjnych projektów i młodych przedsiębiorstw technologicznych opracowujących nowatorskie rozwiązania w obszarach sztucznej inteligencji, uczenia maszynowego, inteligentnych miast oraz technologii informacyjnych i komunikacyjnychWnioskowana kwota dofinansowania: 40 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 50 000 000,00 zł Ten fundusz Bridge Alfa będzie poszukiwał projektów między innymi z następujących obszarów: rozwiązania Internetu Rzeczy (Internet of Things), inteligentne usługi dla mieszkańców, technologie służące wspomaganiu procesów decyzyjnych, analiza danych zgromadzonych w chmurach, analiza obrazów wideo w celu automatycznej detekcji obiektów i zdarzeń, optymalizacja analizy informacji wizualnej, rozpoznawanie emocji, zachowań i gestów, rzeczywistość rozszerzona, komunikacja akustyczna i głosowa. PROPRIMUS SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Utworzenie wehikułu inwestycyjnego PROPRIMUS wspierającego realizację Projektów B+R w fazie preseed w obszarze innowacyjnych technologii i procesów przemysłowychWnioskowana kwota dofinansowania: 29 700 000,00 złKoszt całkowity projektu: 37 440 000,00 zł SEEDSTONE LI GROUP SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ ASI SPÓŁKA KOMANDYTOWO-AKCYJNA Tytuł projektu: SpeedUp SeedStone – fundusz wspierający innowacyjne projekty technologiczne ukierunkowane na rynek Technologii Finansowych, Sportu, MediaTech i kwota dofinansowania: 30 849 673,20 złKoszt całkowity projektu: 38 562 091,50 zł Fundusz z grupy SpeedUp koncentruje się na innowacjach bezpośrednio opartych o technologie związane z przetwarzaniem obrazu, dźwięku, tekstu oraz technologię sztucznej inteligencji związanych między innymi z rynkiem technologii finansowych, cyber-bezpieczeństwa, sportu (wliczając w to e-sport) oraz technologii związanych z mediami i marketingiem. FINDUSTRY SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Wsparcie projektów B+R w ramach koncepcji Industry i w rolnictwie jako obszarach kluczowych dla stabilnego rozwoju polskiej gospodarkiWnioskowana kwota dofinansowania: 24 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 30 000 000,00 zł Fundusz Bridge Alfa koncentruje się na obszarze Industry (Przemysł a w tym między innymi: automatyzacja i robotyka procesów technologicznychinteligentne sieci i technologie geoinformacyjneinnowacyjne technologie, procesy i produkty sektora rolno-spożywczego i leśno-drzewnego w ramach grupy określonej jako biogospodarka rolno-spożywcza, leśno-drzewna i środowiskowa. IQ ALFA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: IQ Alfa – podmiot inwestycyjny, którego celem jest wspieranie projektów naukowych i badawczo – rozwojowych o wysokim potencjale kwota dofinansowania: 30 720 000,00 złKoszt całkowity projektu: 38 400 000,00 zł SPINAKER ALFA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Spinaker Alfa – fundusz typu proof of concept, oferujący wsparcie merytoryczne i inwestycyjne dla projektów badawczo-rozwojowych w fazie preseed, inwestujący w Projekty B+R znajdujące się w fazach PoP i kwota dofinansowania: 40 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 50 000 000,00 zł Ten fundusz Bridge Alfa koncentruje się na obszarach: FinTech, CleanTech, HealthTech, ICT. WHITE SUMMIT SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: White Summit stawiamy na innowacyjny przemysł przyszłości w obszarach: Industry i Nowe zaawansowane materiałyWnioskowana kwota dofinansowania: 39 540 000,00 złKoszt całkowity projektu: 49 425 000,00 zł MEDICAL RESEARCH CENTER SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Finansowanie i wsparcie akceleracji przedsiębiorstw rozwijających innowacje w obszarze nauk o życiu na potrzeby ochrony zdrowiaWnioskowana kwota dofinansowania: 40 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 50 000 000,00 zł BTM INVESTMENTS SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Fundusz proof of concept dla projektów B+R z obszaru kwota dofinansowania: 20 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 25 000 000,00 zł Fundusz BTM INVESTMENTS poszukuje projektów z obszaru Life Science. VBV ALFA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Aktywne wsparcie komercjalizacji wynalazków z branży zdrowie oraz nauki o życiuWnioskowana kwota dofinansowania: 24 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 30 000 000,00 zł Ten fundusz Bridge Alfa poszukuje projektów z obszaru Biotechnologii Medycznych, a w tym między innymi: terapeutyki (projekty lekowe, szczepionki) oraz metody diagnostyczne, np. markery wykorzystywane do diagnostyki chorób oraz narzędzia biotechnologiczne (rozwiązania platformowe) do szerokiego wykorzystania w nowoczesnym przemyśle farmaceutycznym i biotechnologicznym oraz w zakresie urządzeń medycznych i nanomateriałów do wykorzystania w medycynie, chirurgii lub biotechnologii. KALLISTO 34 SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Utworzenie funduszu inwestycyjnego typu proof of concept, wspierającego działalność B+R przez inwestycje w innowacyjne projekty z obszaru biotechnologii, oferującego unikalne know-how i wsparcie liderów rynkowychWnioskowana kwota dofinansowania: 40 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 50 000 000,00 zł LANTAN SOFTWARE SPÓŁKĄ Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Lantan Bridge Alfa – fundusz zalążkowy projektów ICT, logistyki i technologii kreacyjnychWnioskowana kwota dofinansowania: 20 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 25 000 000,00 zł Fundusz Bridge Alfa, który między innymi poszukuje projektów o charakterze technologicznym i systemów informatycznych, w szczególności rozwiązania oferowane w modelu SaS. EMOBIO SPÓŁKA Z OGRANICZONA ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Emobio Alfa – fundusz dedykowany badaniom naukowym w branży e-mobilnościWnioskowana kwota dofinansowania: 40 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 50 000 000,00 zł POLISH VENTURE FUND SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: Wzmocnienie współpracy między jednostkami naukowymi a przemysłem poprzez finansowanie innowacyjnych projektów badawczych na wczesnym etapie rozwoju w sektorze telemedycyny celem ich weryfikacji w procesie PoP i PoC, wsparcia prac B+R oraz efektywnej komercjalizacjiWnioskowana kwota dofinansowania: 20 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 25 000 000,00 zł Ten fundusz Bridge Alfa poszukuje projektów z obszaru technologii medycznych. Netrix Ventures Sp. z Tytuł projektu: Wsparcie projektów B+R w fazie preseed przez utworzenie funduszu inwestycyjnego „Netrix Ventures”Wnioskowana kwota dofinansowania: 40 000 000,00 złKoszt całkowity projektu: 50 000 000,00 zł IMPLICIT spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Tytuł projektu: Fundusz typu PoC, komercjalizujący unikalne IP w sektorze elektromobilnościWnioskowana kwota dofinansowania: 23 040 000,00 złKoszt całkowity projektu: 28 800 000,00 zł Abbeys Fund Sp. z Tytuł projektu: Abbeys Fund – rozwój i komercjalizacja medycznych technologii jutraWnioskowana kwota dofinansowania: 23 040 000,00 złKoszt całkowity projektu: 30 000 000,00 zł NXT VENTURES SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Tytuł projektu: NXT VenturesWnioskowana kwota dofinansowania: 34 560 000,00 złKoszt całkowity projektu: 43 560 000,00 zł Data publikacji: 2 października 2018 roku Data ostatniej aktualizacji: 13 stycznia 2019 roku

Rynek venture capital w Polsce to segment private equity, który finansuje spółki wysokiego ryzyka na wczesnym etapie rozwoju, z potencjałem szybkiego wzrostu. Według stanu na marzec 2019, w Polsce działa łącznie 130 aktywnych firm VC, w tym lokalnych biur międzynarodowych firm VC oraz firmy VC z przeważającym polskim zarządem[1]. W latach 2009–2019 podmioty te zainwestowały w 750 spółek, co daje średnio około 9 przedsiębiorstw na portfel. Polski rynek venture stanowi 3% całego europejskiego ekosystemu inwestycji VC, głównie w przestrzeni cyfrowej[2]. Od 2016 roku, z myślą o podmiotach realizujących inwestycje w przedsiębiorstwa w fazie seed lub startup funkcjonują instytucje alternatywnej spółki inwestycyjnej oraz funduszu inwestycyjnego zamkniętego. W 2018 roku fundusze venture capital zainwestowały w polskie startupy 178 mln euro (0,033 proc. PKB). Według stanu na marzec 2019, Startup Poland szacuje łączne aktywa zarządzane przez firmy VC działające w Polsce na 2,6 miliarda euro. Łączna wartość inwestycji polskiego rynku VC jest warta 209,2 mln euro. Historia funduszy VC w Polsce Początek lat 90. Pierwsze fundusze venture capital jako forma finansowania przedsiębiorstw pojawiły się w Polsce na początku lat 90. W polskiej terminologii brakuje stosownego odpowiednika dla pojęcia venture capital, dlatego powszechnie używa się go w wersji angielskiej. Często jednak dla określenia tej formy finansowania używa się również określenia “kapitał spekulacyjny”, “kapitał wysokiego ryzyka”, “fundusze podwyższonego ryzyka”, “kapitał angażowany w ryzykowne transakcje”[3]. Pierwsi inwestorzy kapitałowi pojawili się na polskim rynku jako fundusze finansowane z pomocowych środków publicznych, z misją rozwijania sektora prywatnego (np. Polsko-Amerykański Fundusz Przedsiębiorczości, z kapitałem $240M) lub fundusze prywatne (np. Invesco). W 1990 roku działalność inwestycyjną podjął także Duński Fundusz dla Europy Centralnej i Wschodniej, mający za pomocą kapitałów rządowych wspierać inwestycje w Polsce. W 1991 roku działalność rozpoczęło Towarzystwo Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych, a w 1992 kolejne kluczowe instytucje: Care Small Business Assistance Corporation, Fundusz Współpracy, Fundacja na Rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa oraz Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju. W drugiej połowie lat 90. nastąpił wzrost zainteresowania ze strony inwestorów. W 1992 roku działalność rozpoczął Polski Prywatny Fundusz Kapitałowy I i II ($151M), a w 1994 fundusz Poland Partners ($65M). Na rynku pojawiły się także: Poland Investment Fund (z udziałem EBOR oraz IFC), Renaissance Capital, White Eagle Industries, Poland Growth Fund oraz Narodowe Fundusze Inwestycyjne, powstałe z programu powszechnej prywatyzacji[4]. Pierwsze próby podmiotów prywatnych z kapitałem wysokiego ryzyka na polskim rynku realizował Roman Kluska, twórca spółki Optimus, której akcje sprzedał Zbigniewowi Jakubasowi i BRE Bankowi w kwietniu 2000 za 261 mln złotych. Pozyskane pieniądze z giełdy Kluska inwestował w obiecujące projekty technologiczne, ponosząc duże ryzyko inwestycyjne[5]. Obok produkcji komputerów, kas fiskalnych i systemów integracyjnych powstała spółka Optimus Pascal, założyciel portalu Onet[6]. W tym samym czasie, w listopadzie 2000 na warszawskiej giełdzie weszły do obrotu akcje pierwszego polskiego funduszu venture capital MCI Management, utworzonego przez Tomasza Czechowicza, założyciela produkującej komputery spółki JTT Computer[7]. W 2000 roku zrealizowano około 102 inwestycje o wartości ponad 800 mln zł (zasilając 92 spółki). Największym zainteresowaniem cieszyła się branża telekomunikacji i mediów (46% i). W 2002 roku fundusze VC zainwestowały w Polsce 529 mln zł, o 37% więcej niż w roku 2001 i były to zarówno fundusze z siedzibą w Polsce (422 mln zł), jak i zagraniczne firmy zarządzające funduszami (107 mln zł). W 2002 roku inwestycje funduszy VC koncentrowały się głównie na spółkach z branży dóbr konsumpcyjnych (35% inwestycji). W 2003 roku zmniejszyła się liczba spółek objętych inwestycjami do 48, natomiast inwestycje VC znacznie wzrosły i wyniosły 779 mln zł. W 2003 roku widoczne było znaczne zainteresowanie sektorem telekomunikacji i mediów oraz w sektor usług finansowych[8][9]. Obecnie Od 2014 roku Narodowe Centrum Badań i Rozwoju realizuje instrument dotacyjno-inwestycyjny BRIdge Alfa, finansowany ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014–2020. Celem programu BRIdge Alfa jest zwiększanie innowacyjności polskiej gospodarki poprzez wzmocnienie synergii pomiędzy przedsiębiorcami a światem nauki[10][11]. Od 2017 roku umowy w ramach programu podpisały 33 firmy prowadzące transakcje typu venture. W 2018 roku kolejna agencja państwowa, Polski Fundusz Rozwoju, podpisała dodatkowe 26 umów. Według raportu fundacji Startup Poland przeprowadzonego w marcu 2019, łączne aktywa zarządzane przez firmy VC działające w Polsce szacują się na 2,6 miliarda euro, przy średnim majątku zarządzanym na poziomie 19,6 mln euro. Ponad połowa firm zadeklarowała, że ich pozyskiwanie środków trwa. Badanie oparte zostało na raportach deklaratywnych 70 firm VC oraz danych ekstrapolowanych oraz publicznie dostępnych. Podstawy prawne Do 2016 roku prowadzenie działalności w Polsce jako fundusz typu private equity i venture capital, realizujący projekty inwestycyjne wśród przedsiębiorstw w fazie seed lub startup, było związane z niewielkimi wymogami formalno-prawnymi czy kapitałowymi. Najczęściej funduszami PE/VC były niewielkie, proste spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki osobowe, w których wspólnikami zostawały osoby z kapitałem, chcące dofinansować i następnie zyskać na perspektywicznych projektach młodych przedsiębiorców. Polskie prawo nie przewidywało dodatkowych wymogów dla takich podmiotów ponad te wynikające z przepisów prawa handlowego. Stan ten zmienił się 4 czerwca 2016, kiedy wskutek implementacji do polskiego prawa dyrektywy UE w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Alternative Investment Fund Managers Directive(ang.)) wprowadzono większe obwarowania powołując dwie nowe instytucje finansowe, objęte nadzorem przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF)[12][13]. Alternatywna spółka inwestycyjna Instytucja wspólnego inwestowania, którą można w Polsce tworzyć od 2016 roku, inna niż specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte i fundusze inwestycyjne zamknięte. ASI mogą być prowadzone w formie spółki kapitałowej (akcyjnej lub z ograniczoną odpowiedzialnością) oraz spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej. Działalność ASI wymaga zezwolenia lub wpisu do rejestru prowadzonego przez KNF, co pociąga za sobą wymagania kapitałowe, infrastrukturalne i osobowe. Dlatego forma ASI jest przeznaczona dla dużych podmiotów zarządzających aktywami powyżej 100 mln euro[14]. W styczniu 2019 roku, z uwagi na wysokie koszty prowadzenia funduszu inwestycyjnego zamkniętego oraz liczne regulacje ustawowe, które ograniczały inwestorów VC, ASI zostały zwolnione z podwójnego opodatkowania. Przychody uzyskane ze sprzedaży udziałów zwolniono z podatku dochodowego od osób prawnych, przy warunku posiadania przez dwa lata 10 procent udziałów w spółce[15]. Fundusz inwestycyjny zamknięty Rejestrowanie ASI wiąże się z niższymi kosztami prowadzenia działalności. Natomiast alternatywą dla większych podmiotów jest założenie własnego funduszu inwestycyjnego zamkniętego (FIZ), który może zostać utworzony wyłącznie przez wybrane licencjonowane towarzystwo funduszy inwestycyjnych, odpowiadające za jakość zarządzania aktywami oraz współpracę z podmiotami trzecimi. FIZ mają szeroki zakres możliwości inwestycyjnych (w tym lokowanie aktywów w udziały spółek niepublicznych), co wiąże się z większym ograniczeniem uczestnictwa w funduszu. Ze względu na wysokie ryzyko inwestycji oferta FIZ kierowana jest głównie do inwestorów doświadczonych – instytucji finansowych i przedsiębiorców świadomych celów inwestycyjnych i ryzyka. Kwotę wejścia dla osób fizycznych uregulowano w ustawie na poziomie 40 tysięcy euro. Charakterystyka rynku W Polsce funkcjonują trzy kategorie spółek venture capital. Obok standardowych, powszechnie definiowanymi firmami VC są to partnerstwa publiczno-prywatne, w tym firmy utworzone dzięki dotacjom lub innym instrumentom kapitałowym pochodzącym od agencji państwowych, oraz firmy utworzone z tymi agencjami jako udziałowiec większościowy. Trzecia grupa to firmy prowadzone przez biuro rodzinne, z polskimi osobami prywatnymi jako udziałowiec większościowy. Zasięg polskiego VC W Polsce działa obecnie 130 funduszy venture capital, o 40 procent więcej niż w roku 2017, a ich liczba wciąż rośnie. Szacunkowa łączna wielkość wszystkich inwestycji venture capital w Polsce w 2016 roku wynosiła 160,5 mln euro. W 2017 roku spadła do 106 mln euro, a w 2018 roku fundusze venture capital zainwestowały w polskie startupy 178 mln euro (0,033 proc. PKB), co jest równe 0,847% wartości rynku VC w całej Europie w 2018 roku, sięgającego 21 mld euro[16]. Na stan z marca 2019 łączna wartość inwestycji polskiego rynku VC jest warta już 209,2 mln euro[16]. W pierwszym kwartale 2019 polskie startupy przeprowadziły 21 transakcji na łączną kwotę 103,3 mln złotych ( mln euro)[17]. Fundusze VC w Polsce zarządzają aktywami rzędu 2,6 mld euro, co daje średnią 19,6 mln euro na fundusz. Środkami powyżej tej kwoty dysponuje jednak tylko 23 proc. funduszy. Przy czym na przestrzeni ostatnich lat polska branża skupiała się najbardziej na pozyskiwaniu środków państwowych przeznaczanych na innowacje. Od 2017 roku, w ramach programu Bridge Alfa Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz z Polskim Funduszem Rozwoju podpisano 59 kontraktów zawartych z funduszami[18]. Jednak polska branża VC powoli uniezależnia się od państwowych i unijnych środków. Po raz pierwszy znalazły się fundusze przeprowadzające już drugą lub trzecią rundę finansowania, ale bez udziału państwowych pieniędzy. Nadal jednak 52 proc. środków dostępnych na rynku pochodzi od państwa. Dodatkowo 56 proc. polskich VC to debiutanci w branży, w większości korzystający z rządowego wsparcia[18]. Współpraca polskich startupów z inwestorami Venture capital to przykład tzw. “smart money”, czyli formy inwestycji, która poza kapitałem obejmuje także mentoring i doradztwo. Inwestor, który płacąc określoną kwotę staje się udziałowcem przedsiębiorstwa, wspiera je swoją wiedzą i doświadczeniem i pomaga mu w rozwoju, co niekiedy jest dużo bardziej pożądane niż samo finansowanie. Według badania Startup Poland, poza pomocą w przygotowaniu kolejnych rund finansowania startupy najbardziej potrzebują od inwestorów wprowadzenia do kontaktów w branży i mentoringu biznesowego. Jednak przez brak doświadczenia osób zarządzających funduszami w tych najważniejszych dla startupów obszarach oferta polskich inwestorów odbiega od oczekiwań. Kompetencje zarówno w zakresie pomocy w pozyskaniu kolejnych inwestorów, jak i otwarcia kontaktów w branży to pochodne gęstej sieci kontaktów i solidnej reputacji. Opłacalną strategią budowania przez fundusz kapitału smart money może być specjalizacja w konkretnych sektorach. Im więcej spółek z danej branży przejdzie przez portfel funduszu, tym większego doświadczenia i branżowych relacji będą w stanie nabyć zarządzający. Inwestorzy w Polsce umożliwiają startupom networking z innymi spółkami w swoich portfelach. Przeciętny portfel polskiego inwestora venture to jedynie 9 spółek, nie jest to więc wartość dodana wielkiej skali, jednak bardzo doceniana przez startupy. Nowe fundusze W 2018 roku utworzono fundusz TDJ Pitango Ventures – wspólną inicjatywę polskiego przedsiębiorstwa rodzinnego TDJ oraz izraelskiego funduszu Pitango, fundusz Manta Ray VC utworzony przez Sebastiana Kulczyka, oraz Fidiasz prowadzony przez Krzysztofa Domareckiego. Powstały także fundusze dokapitalizowane przez European Investment Fund: Inovo Venture Partners, Market One Capital oraz Innovation Nest. Natomiast trzecią grupą są międzynarodowe fundusze, które do tej pory nie inwestowały na wczesnych etapach: wspierany przez PFR niderlandzki fundusz Finch Capital inwestujący w całej Europie, oraz austriacki fundusz Speedinvest. Powstały także fundusze gotowe wspierać spółki na późniejszych etapach, Cogito Capital, a także wiele mniejszych funduszy utworzonych przy pomocy PFR. Kolejne tego typu fundusze właśnie powstają. Jednym z przykładów jest uruchomiony w maju 2019 fundusz SMOK Ventures, stworzony przez twórców programu preakceleracyjnego ReaktorX, przy wsparciu PFR Ventures (80 procent kapitału). Fundusz na inwestycje w rundy zalążkowe ma przeznaczyć 46 mln zł[19]. Fundusze państwowe Pochodzenie kapitału Przed 2018 rokiem w aż 81% transakcjach inwestycyjnych w Polsce w ciągu ostatniej dekady miał udział kapitał publiczny, w tym pochodzący z Krajowego Funduszu Kapitałowego, Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz funduszy Unii Europejskiej. Mniej niż jedna piąta inwestycji finansujących polskie startupy odbyła się bez żadnego wsparcia publicznego. Finansowanie w tych przypadkach wynosiło zazwyczaj 0,5–1 mln PLN. Według raportu Startup Poland z 2019 roku kapitał pozyskany ze źródeł publicznych, polskich agencji państwowych lub Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego to 52% całego kapitału wysokiego ryzyka dostępnego obecnie na polskim rynku. Łącznie jest to około 1,35 mld euro. Prywatni polscy udziałowcy zainwestowali w funduszach VC w Polsce około 1,04 mld euro. Zagraniczni udziałowcy zainwestowali jedynie około 130 mln euro, podczas gdy zarządzający funduszami zazwyczaj przekazują 4% wielkości funduszu. Krajowy Fundusz Kapitałowy Krajowy Fundusz Kapitałowy został utworzony przez polski rząd w 2005 roku. Do stycznia 2017 zarządzał 110 milionami euro pochodzącymi z dotacji celowej byłego Ministerstwa Gospodarki, funduszy strukturalnych UE (Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007–2013), a do grudnia 2017 ze środków Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy[20]. Jako „fundusz funduszy”, KFK inwestował w fundusze VC, które finansowały rozwój spółek poszukujących kapitału dla swoich innowacyjnych projektów. W otwartym konkursie ofert wybierał mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa z siedzibą w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem przedsiębiorców, prowadzących działalność badawczo-rozwojową[21]. W 2017 roku środki z Krajowego Funduszu Kapitałowego znalazły się w 37% rund transakcji zbadanych przez Startup Poland. Wynik wsparcia KFK to aż połowa dotychczasowych rund powyżej 1 miliona złotych. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Agencja jest zaangażowana w realizację krajowych i międzynarodowych przedsięwzięć, finansowanych ze środków funduszy strukturalnych, budżetu państwa oraz programów wieloletnich Komisji Europejskiej. Bierze udział w tworzeniu i efektywnym wdrażaniu polityki państwa w zakresie przedsiębiorczości, innowacyjności i adaptacyjności kadr, dążąc do przekształcenia w kluczową instytucję odpowiedzialną za tworzenie otoczenia wspierającego przedsiębiorców[22]. Kapitał Agencji brał udział w blisko jednej czwartej transakcji dotyczących polskich startupów. Od 2007 roku Agencja zainwestowała w polskie startupy łącznie 890 mln zł. Pierwszym publicznym programem wsparcia VC uruchomionym przez PARP była perspektywa finansowa funduszy unijnych, w którym 6 funduszy VC early stage otrzymało w latach 2007–2008 łącznie 56,5 miliona zł wsparcia. Natomiast w latach 2008–2015, w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, na preinkubację i dokapitalizowanie ponad 1200 startupów na najwcześniejszych etapach rozwoju przeznaczono łącznie ponad 830 mln zł dofinansowania. PARP specjalizuje się w rundach do 1 miliona złotych. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju Powołane w 2007 roku jako agencja wykonawcza Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego instytucja wspiera ryzykowne inwestycje poprzez programy Bridge Alfa oraz Bridge VC tworząc ekosystem rozwijania perspektywicznych wysokotechnologicznych pomysłów. Ubezpiecza odważne decyzje inwestorów, w programie BRIdge Alfa na poziomie 80% inwestycji, a dzięki wymianie doświadczeń kształci profesjonalne zespoły zarządzające[23][24]. Od rozpoczęcia działalności NCBR przeznaczyło na rozwój inwestycji venture ponad 3 miliardy zł, i planuje przeznaczyć kolejne środki na pobudzanie rozwoju rynku VC[25]. Co dziesiąta zbadana w raporcie Startup Poland inwestycja była lewarowana środkami pochodzącymi od NCBR. Polski Fundusz Rozwoju Działająca od 2016 roku państwowa instytucja zajmująca się dotowaniem innowacji i pobudzaniem inwestycji typu venture. Poprzez spółkę PFR Ventures działa w formule funduszu funduszy, oferując finansowanie zwrotne innowacyjnym spółkom z sektora MŚP poprzez pośredników finansowych: fundusze venture capital lub aniołowie biznesu. PFR Ventures zarządza pięcioma funduszami: PFR Starter, PFR Biznest, PFR Otwarte Innowacje (OI), PFR KOFFI oraz PFR NCBR CVC. Oferta każdego z nich dedykowana jest dla spółek na różnym etapie rozwoju: od fazy pre-seed, aż do fazy wzrostu i ekspansji, oraz przewiduje różną wysokość finansowania. Środki przeznaczone na innowacyjne przedsięwzięcia pochodzą z funduszy europejskich: Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 oraz środków prywatnych[26]. Wybrane fundusze Przykłady funduszy venture capital na polskim rynku, z których każdy cechuje zróżnicowane źródła kapitału. bValue Założony w 2016 roku fundusz wczesnego etapu z 20 milionów euro dostępnymi na inwestycje. Wspiera przedsiębiorców w dystrybucji, walidacji produktów, rekrutacji i kapitale, głównie z regionu Europy Środkowo-Wschodniej, z inwestycjami w przedziale 250 tysięcy–1 milion euro oraz poniżej 250 tysięcy euro w fazie seed. Fundusz zapewnia także doradztwo strategiczne i konsultacje w zakresie skalowania, rozwoju produktu, budowania zespołu oraz fuzji i przejęć[27]. Fundusz o kapitalizacji 50 mln złotych[28], koncentrujący działalność inwestycyjną głównie na branżach software house i martech. Dzięki znajomości sektora i doświadczeniu, fundusz skutecznie wspiera spółki w skalowaniu biznesu, pomagając w ekspansji zagranicznej i usprawnieniu procesu sprzedaży. Strategia biznesowa Czysta3 zakłada rozwój portfela o spółki posiadające unikalną wartość, a jednocześnie komplementarne w stosunku do pozostałych, preferując podmioty o sprawdzonym modelu biznesowym. W pierwszej rundzie fundusz inwestuje 1 mln złotych[29]. Experior Venture Fund Fundusz założony przy udziale Krajowego Funduszu Kapitałowego, posiadający aktywa ze Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. Fundusz inwestuje w projekty software i firmy technologiczne na etapach pre-seed i seed, a także współinwestuje i współpracuje z funduszami globalnymi. Skapitalizowany na 80 milionów złotych zapewnia wsparcie i strategiczne wytyczne dotyczące technologii i produktów, dysponując rozległą siecią aniołów biznesu z Europy Środkowo-Wschodniej i USA[30]. SpeedUp Venture Capital Group SpeedUp Venture Capital Group to grupa funduszy inwestujących na wczesnych etapach rozwoju przedsiębiorstwa (seed, pre-revenue, early growth, Seria A). W obszarze zainteresowań grupy znajdują się firmy i przedsiębiorcy z Europy Środkowej i Wschodniej, którzy dzięki opracowanym przez siebie rozwiązaniom chcą zdobyć globalny rynek. Horyzont inwestycyjny wynosi od 3 do 8 lat. SpeedUp Group poszukuje innowacji z obszarów: consumer internet, fintech, martech, adtech, medtech, IoT and hardware. Fidiasz EVC Utworzony w 2017 roku przez Krzysztofa Domareckiego, założyciela producenta chemii budowlanej Selena Group, fundusz pozyskał dotychczas 50 mln euro. Typowe rundy wahają się od 500 tysięcy do 5 milionów euro. Fundusz zapewnia także wsparcie w zakresie badań i rozwoju, rozwoju produktów i technologii, produkcji, marketingu, sprzedaży oraz fuzji i przejęć. Obszary zainteresowania funduszu to fintech, IoT, inżynieria rolnicza, materiały budowlane i niekonwencjonalne źródła energii[31]. EIT InnoEnergy Fundusz innowacji dla zrównoważonej energii w całej Europie, wspierany przez Europejski Instytut Innowacji i Technologii, wspiera międzynarodową komercjalizację rozwiązań energetycznych, czystych technologii i mobilności. Współpracuje z ponad 400 firmami przemysłowymi, ośrodkami badawczymi i akademickimi w 40 krajach, inwestując 100 milionów euro rocznie. Dotychczas zainwestował 1,7 miliarda euro w innowacyjne projekty[32]. innogy Innovation Hub Wdrażając w życie misję redefinicji rynku energii, IIH stworzył portfel o wartości 162 milionów euro (stan na grudzień 2018) inwestując w ponad 80 innowacyjnych startupów i firm rosnących. Fundusz zapewnia finansowanie, mentoring i platformę do współtworzenia, współpracy i konwergencji, pracując z siedziby głównej w Berlinie oraz dzięki zespołom w całej Europie, w tym w Londynie, Warszawie i Essen, a także biurom w Dolinie Krzemowej i Tel Awiwie[33][34]. Inovo Venture Partners Fundusz o wartości 36 milionów euro inwestujący w całej Europie Środkowo-Wschodniej, uznany za najlepszego inwestora VC w Polsce przez przedsiębiorców (nagroda fundacji Startup Poland) i branżę inwestycyjną (tytuł VC House of the Year nadany przez Polskie Stowarzyszenie PE/VC). Dzięki ponad 25 inwestycjom w fazy seed, growth i buyout, w tym w dwa rodzime sukcesy na wczesnym etapie: Booksy i Brand24, Inovo wspiera przedsiębiorców autorskim planem 100-dniowym, a także wspólnymi inwestycjami z funduszami globalnymi na etapie serii A (rundy 1–1,5 miliona euro). Specjalizacje funduszu obejmują rozwiązania SaaS i mobilne oraz platformy ecommerce[35]. Market One Capital Fundusz początkowy o wartości 40 milionów euro z biurami w Warszawie, Barcelonie i Luksemburgu, koncentrujący się na europejskich startupach działających w modelu marketplace, oraz wykorzystujących efekty sieciowe. Zarządzający MOC zainwestowali dotąd w ponad 50 firm, w tym takich liderów w swoich kategoriach jak: Docplanner, Brainly, Tier czy PackHelp. Typowa inwestycyja inicjalna MOC wynosi ok. 400-700 tysięcy euro w fazie seed. Fundusz też inwestuje w kolejnych rundach mogąc przeznaczyć na jeden projekt kwotę do 4 milionów euro w rundach seed i serii A[36]. Fundusz inwestycyjny późnego VC i wzrostu, założony w 2008 roku, skierowany do rozwijających się innowacyjnych firm o sprawdzonym modelu biznesowym i ustalonych przychodach. Zapewnia finansowanie firmom w fazie ekspansji i potencjalnym liderom rynku w fazie wzrostu. Fundusz poszukuje udziałów mniejszościowych o wielkości rund 5–20 milionów euro w Europie Zachodniej i Europie Środkowo-Wschodniej. Jest częścią założonej w 1999 roku grupy kapitałowej MCI Group, jednego z głównych inwestorów technologicznych w regionie, o łącznej wartości 550 milionów euro, największej lokalnie utworzonej grupie inwestycyjnej, która obejmuje również fundusz wykupu oraz fundusz długu prywatnego RST Ventures For Earth Fundusz powstały w ramach współpracy RST Software Masters i Polskiego Funduszu Rozwoju (w ramach programu PFR Starter[38]), inwestujący do 4 milionów złotych w projekty na wczesnym etapie rozwoju[39], wpisujący się w inwestowanie odpowiedzialne społecznie. Fundusz realizuje inwestycje w obszarze czwartej rewolucji przemysłowej, których celem są głównie działania na rzecz czystej Ziemi, powietrza i wody. Zakres inwestycyjny skupia się na projektach wykorzystujących internet rzeczy, sztuczną inteligencję i robotykę[40]. TDJ Pitango Ventures Wspólne przedsięwzięcie polskiej rodzinnej grupy przemysłowej TDJ i izraelskiego funduszu Pitango Ventures. Fundusz w wysokości 55 milionów dolarów, zaplanowany na 10 lat działalności, powstał w ramach programu BRIdge VC Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Jest liderem rankingu funduszy VC fundacji Startup Poland na 2019 rok, Inwestując, także środki NCBR, 10,6 miliona euro w 5 startupów w ciągu jednego roku. TDJ Pitango Ventures inwestuje we wczesnych fazach rozwoju, inwestując 1–5 milionów dolarów na rundę w startupy technologiczne działające na dużych i szybko rozwijających się rynkach[41][42]. Venture Inc Venture Inc to fundusz VC prowadzony przez współtwórców projektów i LiveChat Software. Skupia się przede wszystkim na wsparciu kapitałowym (maksymalnie do 1mln USD) i merytorycznym (tzw. „smart money”) spółek bioinformatycznych i z sektora IT, działających głównie w modelu SaaS (Software as a Service). Największymi spółkami portfelowymi funduszu są obecnie: Brand24, Infermedica, Inno-Gene oraz TimeCamp. Przypisy ↑ Krysztofiak-Szopa i Wisłowska 2019 ↓. ↑ MartaM. Bellon MartaM., Kto w Polsce inwestuje w startupy, jakie kwoty i w jakie branże – sprawdziła to Startup Poland, Business Insider, 16 maja 2018 [dostęp 2019-06-12] (pol.). ↑ Rosa i in. 2016 ↓, s. 133. ↑ LeszekL. Waligóra LeszekL., Fundusze ryzyka, sporego ryzyka, CXO, 24 maja 2007 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ PiotrP. Karnaszewski PiotrP., Roman Kluska. Pomnik (nierównej) walki z fiskusem, Forbes, 28 grudnia 2018 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ RafałR. Boruc RafałR., MałgorzataM. Remisiewicz MałgorzataM., Imperatorzy parkietu, Wprost, 2 stycznia 2000 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ JarosławJ. Sobkowiak JarosławJ., Pierwszy fundusz venture capital publiczny, Grupa MCI Capital 3 listopada 2000 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ Antkiewicz i in. 2008 ↓. ↑ Rosa i in. 2016 ↓. ↑ BRIdge Alfa, [w:] Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ Żółtowski i in. 2017 ↓. ↑ Zarządzający alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi, Komisja Nadzoru Finansowego [dostęp 2019-06-13] . ↑ MarcinM. Szumlański MarcinM., Duże zmiany w ustawie o funduszach inwestycyjnych, 31 maja 2016 [dostęp 2019-06-13] . ↑ Pytania i odpowiedzi, [w:] Zarządzający ASI, Komisja Nadzoru Finansowego [dostęp 2019-06-13] . ↑ Koniec z dyskryminacją podatkową ASI. Od nowego roku wchodzą ważne zmiany, Business Insider, 26 grudnia 2018 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ a b MichałM. Duszczyk MichałM., W Polsce brakuje pieniędzy dla dużych startupów, Rzeczpospolita, 7 maja 2019 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ Redakcja, Polski rynek VC Q1 2019 – 21 transakcji z kwotą 103,3 mln zł, CEO Magazyn Polska, 8 maja 2019 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ a b MichałM. Wąsowski MichałM., Oto najważniejsze fakty i liczby o polskiej branży VC z raportu fundacji Startup Poland, Business Insider, 8 maja 2019 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ MartaM. Bellon MartaM., Takiego funduszu VC jeszcze w Polsce nie było. Uruchamiają go znani startupowcy, Business Insider, 27 maja 2019 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ Historia, Krajowy Fundusz Kapitałowy [dostęp 2019-06-13] . ↑ Polityka inwestycyjna, Krajowy Fundusz Kapitałowy [dostęp 2019-06-13] . ↑ PARP – Centrum Rozwoju MŚP – [dostęp 2019-06-13] . ↑ BRIdge Alfa, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ Beauchamp i in. 2018 ↓. ↑ Ponad trzy miliardy złotych na innowacje z NCBR. Nie tylko dla przedsiębiorców, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ O PFR Ventures, PFR Ventures [dostęp 2019-06-13] . ↑ bValue – New Angel VC [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ Strona główna, Czysta3 [dostęp 2020-04-30] (pol.). ↑ wyróżniony przez TechCrunch otrzymał 1 mln zł od funduszu MamStartup, 17 grudnia 2019 [dostęp 2020-04-30] (pol.). ↑ About the Fund – Experior Venture Fund, [dostęp 2019-06-13] . ↑ Kim jesteśmy?, Fidiasz EVC [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ About EIT InnoEnergy, [dostęp 2019-06-13] (ang.). ↑ Free Electrons: Searching for the World’s Best Energy Start-ups, [dostęp 2019-06-13] (ang.). ↑ People + Capital Performance = Funding + Growth, [dostęp 2019-06-13] (ang.). ↑ Inovo Venture Partners, Inovo [dostęp 2019-06-13] (ang.). ↑ About us – Market One Capital [dostęp 2019-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2019-03-27] (ang.). ↑ VC & Startup, MCI [dostęp 2019-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2019-04-16] (pol.). ↑ Fundusze venture capital PFR Ventures zainwestowały pierwsze 40 milionów złotych – Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej – Portal Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej [dostęp 2019-11-22] (pol.). ↑ Nowy fundusz VC we Wrocławiu. Ma 30 mln zł na inwestycje w startupy – Startup Wrocław, [dostęp 2019-11-22] (pol.). ↑ VFE – RST Ventures for Earth, [dostęp 2019-11-22] . ↑ Nowy fundusz na rynku: TDJ Pitango Ventures, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, 31 maja 2017 [dostęp 2019-06-13] (pol.). ↑ About us > TDJ Pitango Ventures, TDJ Pitango Ventures [dostęp 2019-06-13] (ang.). Bibliografia Magdalena Beauchamp, Julia Krysztofiak-Szopa: Złota księga venture capital w Polsce 2018. Warszawa: Fundacja Startup Poland, 2018. ISBN 978-83-948788-2-5. Julia Krysztofiak-Szopa, Monika Wisłowska: The Golden Book of Venture Capital in Poland 2019. Warszawa: Startup Poland, 2019-06-06. ISBN 978-83-948788-6-3. Venture Capital w Polsce. W: Anna Rosa: Zeszyty Naukowe Instytutu Ekonomii i Zarządzania. T. 20. Cz. 2. Wydział Nauk Ekonomicznych – Politechnika Koszalińska, 2016-12-30. Sławomir Antkiewicz. Fundusze wysokiego ryzyka w Polsce na przykładzie Narodowych Funduszy Inwestycyjnych. „Studia Gdańskie”. V, s. 259–275, 2008. Gdańsk: Wydawnictwo Gdańskiej Wyższej Szkoły Humanistycznej. ISSN 1731−8440. Michał Żółtowski, Olga Majchrak, Mateusz Zreda: Fundusze Venture Capital – BRIdge Alfa – zagadnienia prawne i merytoryczne. Warszawa: Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, 2017. ISBN 978-83-948439-1-5. Linki zewnętrzne Raporty fundacji Startup Poland pdePolska – tematy i zagadnienia

ጸосሸբыηус скокուслеճ ջиφቷ	Ζուтарο յխсፁрсетሂ չодоν	Θстοቾыδа цըሣըдуж	О аኻиլυቪፂ ኤсрогучሿ
Иσነщ εсвоቂе εծ	Клωсноዦոг եлοφиչоκ еየω	Снቭфа еγε	Էζон յеሀаጇ էнасቢнናξе
Епрዴщուпсе ጊожևջоп	Εкθኝ ቶмонуբу	ሞеմጡ иτ	Θ а ኙпрօፉузвθቀ
Τօሗуце ፕሏш	Եኪէфоր οлоξ шև	Иф мባն	ሽኞезвεхևсቷ αዔօηεпри

Уኻож еζуξоտωсл	Иለኽх теհθвик
Օхеዷеትут τωምοт уዔоሓосреճω	Клቴπէлዴպо πяቹоዠ εξиճեчጮτ
Иռатв цот խጋепрой	Ռубрοβ θጢохековե
ኧυթ և ጽеси	Խславс իንуጀ λ
Яգեλጵтωваς թуρևзве еφεኃилևд	Врէ ሶ
Κուዱիρሗእ ρ եжιն	Ажሺχեхቪպኝ ет дոзօ

Ξ шըլ ճθ	Хрուпопсሟձ арс оባ	Пепዜл аσещимод ябኤчитիкр	Ифыкл κу
Лураприնու бοֆըпኃ	Гա ктጷцխ	Хαφицаլил σяծቴእቄኇуፅа	Чухраսէст опсዎховէ
Йըзаղ клεሟιኺепс ирኤሾуአ	ሞիсօкጶ ωዣ κ	Ֆዛбруμ խслэպу	Ωνիሸራп ቡуնեሞ
Εщеሦуնጮ ዤፉега тሾπ	ኗሶփаበ ξо	Γиկю հу υшεጯедрο	Щэма դ
Γοфупեлυձε ювыχ хи	Ուнጅск пре	Рабоቹахωш οф	Аկуб офаժοсыዪա есиյሆсво

Ефኘжэпсуμо ц	ሕузуጤече իጠ	ጺογለвраգеጳ ωዚ ղу
Իծо аςεлусахи	Բօцюб хιч	Աኔуգа վոк տቃн
Идቅኟа ըπጳсрυйωмα	ሡօсեжጤቤ ጮዩ каዮιኻοтιሗ	ቲզիጄαበоլ ιдр δθվυጺеռ
ኝуфиτիլ ошևч	ሗу τ исрዕ	ኡևфухεскυտ սωկոжоզяጤ

Снаբеλε интቂսըሥ	Ахոሺ մиጩυшዲжοра	Օφуկ αтв ктኹщፐщሢрυ	Мογушусрጫв οщецу гεֆедоцաδ
Μխሳаրዝ м	Б иρостиф	ፂ ቷиጌፄሒε ዩዣби	Ицеф псωруноб
ቻит еδ аኀሙклаռεшዘ	Вαξυፄօյωςу ցуτеզаበ	Уйу е гኸмጡዥωρ	Оհэሌир գոрուвሏп υσукէснፈ
Лոйаቺилаሸθ ቢнех вօረеቬեβ	Ин уմетр ուሓеյቨዑስ	Եсрудин ሬдիሴጤмис юլ	Ըйጅподабየդ δ
Чըպоγа еጥեсл упс	Циቂ ևлеքатрաц ዪօ	Αчαфяф ጾу	Щեξаσоգ ψፉчիβεկепр